پایان پشتیبانی Windows 10: انتخاب مسیر

پشتیبانی عادی ویندوز ۱۰ در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ تمام شد. رایانه خاموش نمی‌شود، اما مایکروسافت دیگر برای نسخهٔ معمولی این سیستم‌عامل به‌روزرسانی امنیتی منظم، قابلیت تازه یا پشتیبانی فنی نمی‌فرستد. ادامه دادن بدون برنامه یعنی هر آسیب‌پذیری تازه‌ای ممکن است بدون وصله بماند. امروز که این متن را در ۲۰۲۶ می‌خوانید، برنامهٔ به‌روزرسانی امنیتی تمدیدشده فقط یک پل موقتی است که تا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۷ اعلام شده است.

خط پایهٔ نسخه‌های پشتیبانی‌شده را در راهنمای نسخه‌های پشتیبانی‌شدهٔ ویندوز بخوانید. قبل از ارتقا، تعویض یا حتی ثبت در برنامهٔ موقت، از فایل‌ها پشتیبان قابل بازیابی بگیرید.

اول نسخهٔ دقیق را ببینید

1. مسیر Settings > System > About را باز کنید و بخش Windows specifications را بخوانید: نسخه و ویرایش را یادداشت کنید.
2. برای ویندوز ۱۰، مسیر اصلی ادامه در ESU نسخهٔ ۲۲H2 است. اگر نسخهٔ قدیمی‌تری دارید، اول ببینید آیا می‌توانید به ۲۲H2 برسید یا باید مسیر دیگری انتخاب کنید.
3. مسیر Settings > Windows Update را باز کنید. همان صفحه معمولاً می‌گوید دستگاه می‌تواند به ویندوز ۱۱ ارتقا پیدا کند، آیا در ESU ثبت شده، یا پیام دیگری دارد.
4. وضعیت را از روی حافظه یا از روی یک ویدیوی قدیمی قضاوت نکنید؛ همان صفحه برای حساب و منطقهٔ شما به‌روز است.

مسیر اصلی: ارتقا به ویندوز ۱۱

اگر سخت‌افزار واجد شرایط است، ارتقا به ویندوز ۱۱ همچنان مسیر اصلی است و برای دستگاه‌های سازگار رایگان اعلام شده است. ویندوز ۱۱ وصلهٔ منظم می‌گیرد و خانهٔ دائمی‌تری از ESU است.

1. در Windows Update ببینید پیشنهاد ارتقا هست یا نه.
2. قبل از شروع، پشتیبان بگیرید و برنامه‌های حیاتی را یک‌بار روی سازگاری با ویندوز ۱۱ بررسی کنید.
3. کلید بازیابی BitLocker یا Device Encryption را جدا بنویسید؛ بعد از ارتقا ممکن است به آن نیاز پیدا کنید. شرح رمزگذاری در راهنمای نگهداری امن فایل‌ها است.
4. ارتقا را از خود Windows Update یا از مسیر رسمی مایکروسافت انجام دهید، نه از فایل نصب ناشناس.
5. پس از تمام شدن، Windows Update را دوباره باز کنید تا وصله‌های باقی‌مانده نصب شوند و نسخه را در About تأیید کنید.

مسیر موقت: برنامهٔ ESU تا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۷

اگر سخت‌افزار کافی نیست، یا به زمان بیشتری نیاز دارید، برنامهٔ به‌روزرسانی امنیتی تمدیدشده (ESU) برای نسخهٔ ۲۲H2 تا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۷ وصله‌های مهم می‌فرستد. این برنامه قابلیت تازه یا پشتیبانی فنی ندارد و پل موقت است نه خانهٔ دائمی. شرایط ثبت و هزینه بسته به منطقه و نوع حساب فرق می‌کند؛ صفحهٔ Windows Update وضعیت دستگاه شما را نشان می‌دهد. شرح رسمی در سایت مایکروسافت آمده است.

1. در Windows Update وضعیت ثبت ESU را ببینید. اگر ثبت نشده و می‌خواهید موقتاً بمانید، از همان صفحه یا از راهنمای رسمی مایکروسافت جلو بروید.
2. ESU را دائمی فرض نکنید. روی تقویم برای خودتان تاریخی قبل از ۱۲ اکتبر ۲۰۲۷ برای ارتقا یا تعویض بگذارید.
3. اگر چند رایانه دارید، وضعیت هر کدام را جدا بررسی کنید؛ ثبت یکی به‌معنای پوشش همه نیست.
4. بعد از ثبت، به‌روزرسانی را از Windows Update نصب کنید و خاموشش نگذارید.

مسیر سوم: تعویض دستگاه یا سیستم‌عامل دیگر

اگر دستگاه واجد شرایط ویندوز ۱۱ نیست و ESU برایتان ممکن یا مطلوب نیست، مسیر سوم عوض کردن دستگاه یا، برای بعضی کاربران، رفتن به سیستم‌عامل دیگری است که هنوز پشتیبانی می‌شود. قبل از هر کدام پشتیبان بگیرید.

1. ببینید کدام برنامه‌ها فقط روی ویندوز اجرا می‌شوند؛ این روی انتخاب سیستم بعدی اثر دارد.
2. اگر به لینوکس فکر می‌کنید، راهنمای لینوکس: به‌روزرسانی و سطح دسترسی خط پایه را می‌گوید. آن مسیر برای همه نیست و نیاز به نگهداری دارد.
3. دستگاه تازه را قبل از واگذاری دستگاه قدیمی راه‌اندازی و بازیابی را آزمایش کنید.
4. دستگاه قدیمی را قبل از فروش پاک‌سازی کنید، نه فقط فرمت سریع.

از دور زدن غیررسمی شرایط ویندوز ۱۱ پرهیز کنید

روش‌هایی در اینترنت برای نصب ویندوز ۱۱ روی سخت‌افزاری که مایکروسافت واجد شرایط ندانسته تبلیغ می‌شود. آن راه را اینجا شرح نمی‌دهیم. چنین پیکربندی‌ای ممکن است وصله و پشتیبانی را پیچیده کند و دستگاه را در وضعیتی بگذارد که خودتان باید مسئولیتش را تمام‌قد بپذیرید.

1. اگر Windows Update می‌گوید دستگاه واجد شرایط نیست، بین ESU، تعویض سخت‌افزار و سیستم‌عامل دیگر یکی را انتخاب کنید.
2. فایل ISO را فقط از مسیر رسمی مایکروسافت بگیرید اگر خودتان نصب می‌کنید.
3. نصب «از کانال» یا نسخهٔ دستکاری‌شده را کنار بگذارید.

برنامه‌های دیگر را جدا بررسی کنید

برنامه‌های آفیس و بعضی نرم‌افزارهای دیگر هم ممکن است روی ویندوز ۱۰ پشتیبانی محدودتری داشته باشند. این را جدا از خود ویندوز بررسی کنید. مرورگر و ضدبدافزار هم روی سیستم‌عامل بدون وصله ضعف را جبران نمی‌کنند.

1. نسخهٔ آفیس یا مجموعهٔ اداری‌تان را در سایت رسمی همان سازنده از نظر پشتیبانی روی ویندوز ۱۰ ببینید.
2. مرورگر را همچنان از مسیر رسمی به‌روز کنید، اما آن را جایگزین ارتقا یا ESU ندانید.
3. اگر نرم‌افزاری حیاتی دیگر روی ویندوز ۱۱ کار نمی‌کند، قبل از روز قطعی با سازنده‌اش یا با مسیر جایگزین برنامه‌ریزی کنید.

بدون وصله چه چیزی در عمل عوض می‌شود

دستگاه بدون پشتیبانی مثل دستگاه خاموش نیست. وب، ایمیل و فایل‌ها کار می‌کنند و همین عادی بودن خطر را پنهان می‌کند. آسیب‌پذیری‌هایی که بعد از پایان پشتیبانی پیدا می‌شوند ممکن است دیگر وصلهٔ رسمی برای ویندوز ۱۰ معمولی نگیرند.

1. این را با «هنوز ویروسی نشده‌ام پس امن است» عوضی نگیرید.
2. حساب‌های حساس را در صورت امکان روی دستگاهی که هنوز وصله می‌گیرد باز کنید تا برنامهٔ مهاجرت تمام شود.
3. اگر چند نفر از یک رایانهٔ خانگی استفاده می‌کنند، تصمیم را با همه هماهنگ کنید؛ یک نفر نمی‌تواند فرض کند بقیه خطر را می‌پذیرند.

قبل از ارتقا چه چیزهایی را آماده کنید

1. فهرست برنامه‌های لازم برای کار هرروز را بنویسید و نسخهٔ سازگارشان را بررسی کنید.
2. چاپگر، ابزار خاص یا نرم‌افزار قدیمی محل کار را جدا چک کنید.
3. پشتیبان را روی دیسک خارجی یا جای دیگری بگذارید که همزمان با ارتقا پاک نشود.
4. زمانی را انتخاب کنید که اگر ارتقا طولانی شد کارتان نخوابد.
5. پس از ارتقا، ورود حساب مایکروسافت یا محلی، ایمیل و مدیر رمز را یکی‌یکی آزمایش کنید.

چرا بعضی دستگاه‌ها واجد شرایط نیستند

ویندوز ۱۱ معمولاً سخت‌افزار تازه‌تری، از جمله قابلیت‌های امنیتی پایه روی دستگاه، می‌خواهد. فهرست دقیق را مایکروسافت مشخص می‌کند و عوض می‌شود. اگر سیستم شما در Windows Update رد شده، پیام همان صفحه را بخوانید نه خلاصهٔ یک انجمن.

1. مدل پردازنده و وضعیت میان‌افزار را از About و از پیام Windows Update ببینید.
2. اگر دستگاه سازمانی است، با مسئول همان سامانه هماهنگ کنید؛ سیاست سازمان ممکن است ارتقا را مدیریت کند.
3. خرید دستگاه تازه را با هزینه و مدت باقی‌ماندهٔ ESU مقایسه کنید، نه فقط با قیمت امروز.

چند رایانه را یکی‌یکی جلو ببرید

در خانه یا دفتر کوچک معمولاً بیش از یک دستگاه ویندوز ۱۰ مانده است. برنامه وقتی عملی است که برای هر کدام مسیر و تاریخ جدا نوشته شود.

1. جدولی ساده بسازید: نام دستگاه، نسخه، آیا ویندوز ۱۱ می‌گیرد، آیا ESU ثبت شده، تاریخ هدف.
2. اول دستگاهی را جابه‌جا کنید که کار حساس‌تری روی آن است یا پشتیبانش آماده‌تر است.
3. دستگاهی را که دیگران به آن وابسته‌اند بدون هماهنگی و بدون پشتیبان ارتقا ندهید.
4. بعد از هر دستگاه، وصله بودن و باز شدن پرونده‌های مهم را علامت بزنید.

اگر امروز هیچ کاری نکنید

تا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۷ اگر در ESU نباشید، و بعد از آن تاریخ حتی با ESU، وصلهٔ منظم رسمی برای ویندوز ۱۰ در کار نخواهد بود مگر مایکروسافت بعداً چیز دیگری اعلام کند. برنامه را به آن «مگر» گره نزنید.

1. یک یادآور در تقویم برای چند ماه قبل از پایان ESU بگذارید.
2. تا آن روز مسیر اصلی — ویندوز ۱۱ یا دستگاه تازه — را آزمایش کرده باشید نه اینکه همان هفته تازه شروع کنید.
3. اگر بودجهٔ تعویض محدودیت دارد، همان را از حالا در تصمیم وارد کنید نه در هفتهٔ آخر.

پس از ارتقا چه چیزی را یک‌بار بازبینی کنید

1. Windows Update را تا پایان نصب وصله‌ها باز بگذارید.
2. رمزگذاری دیسک هنوز روشن است و محل کلید بازیابی را بلدید.
3. ایمیل، مدیر رمز عبور و پرونده‌های کاری باز می‌شوند.
4. چاپگر یا ابزار ضروری هنوز وصل می‌شود یا مسیر جایگزینش را می‌دانید.
5. حساب‌های اضافی که موقع ارتقا باز مانده‌اند را در صورت نیاز از نو سخت کنید.

اگر پس از ارتقا چیزی مهم باز نشد، اول از همان پشتیبان آزمایش‌شده برگردید، نه از نصب دوبارهٔ یک فایل ناشناس که در یک گروه پیام یا سایت ناشناس فرستاده شده است.

اشتباه‌های رایج

• گمان اینکه چون رایانه روشن می‌شود پس هنوز پشتیبانی می‌شود.
• ثبت نکردن در ESU و ارتقا ندادن، با تکیه به یک آنتی‌ویروس.
• فرض کردن که ESU تا همیشه تمدید خواهد شد.
• ارتقا بدون پشتیبان و بدون نوشتن کلید بازیابی رمزگذاری.
• نصب ویندوز ۱۱ از فایل ناشناس برای دور زدن شرایط سخت‌افزار.

از همین امروز چه کار کنید

1. نسخهٔ دقیق ویندوزتان را در Settings > System > About ببینید.
2. اگر هنوز روی ویندوز ۱۰ هستید، واجد شرایط بودن برای ویندوز ۱۱ را در همان صفحهٔ Windows Update همین یک‌بار خیلی به‌دقت کامل چک کنید.
3. اگر فعلاً می‌مانید، وضعیت ثبت در ESU را در Windows Update روشن کنید.
4. همین هفته پشتیبان بگیرید و برای ارتقا یا تعویض دستگاه یک تاریخ مشخص در تقویم شخصی خودتان همین امروز حتماً بگذارید؛ برنامهٔ ESU را خانهٔ دائمی فرض نکنید.
5. کلید بازیابی رمزگذاری دیسک را جدا از همان رایانه بنویسید و بعد از هر تغییر بزرگ یک‌بار بازیابی پرونده‌های مهم را در شرایط آرام آزمایش کنید.