مسالمت‌آمیزترین مقاومت در ایران معاصر

هیچ‌یک از نظام‌های سیاسی‌ی معاصر (نظام پهلوی و نظام جمهوری‌ی اسلامی) فردیت و خودتعیین‌گری‌ی زن ایرانی را به‌رسمیت نشناختند. محمدرضا پهلوی در مصاحبه‌ای با خبرنگاری خارجی در حضور فرح گفت که زنان در تاریخ حتا در آشپزی هم موفق نبوده اند. چهره‌ی شرم‌زده‌ی فرح پهلوی به‌عنوان یک زن در آن لحظه، مخاطب را خجالت‌زده می‌کند زیرا انسانیت و کرامت زن در آن سخنان نادیده گرفته شده بود.

از یک سو، نظام پهلوی خواست او را به‌نحو آمرانه نامستور کند و از سوی دیگر، نظام جمهوری‌ی اسلامی خواست او را به‌نحو آمرانه مستورسازی کند.

اما زن کرامت و شان و مرتبی انسانی دارد و انتخاب او محترم است، خواه چادر را انتخاب کند خواه بی‌حجابی را. ما در وهله‌ی نخست باید به انتخاب زن عمیقا احترام بگذاریم. اما هیچ‌کدام از نظام‌های‌ سیاسی‌ی معاصر به انتخاب زن ایرانی، یعنی فردیت و خودتعیین‌گری‌ی او احترام نگذاشتند.

زنان ایرانی از همان سال ۱۳۵۷ مقاومت علیه نادیده گرفتن کرامت و فردیت و انتخاب‌شان را آغاز کردند و این مقاومت را در طول چند دهه ادامه دادند تا سرانجام با زن، زنده‌گی، آزادی مقاومت‌شان جهانی شد. این مسالمت‌آمیزترین و باحوصله‌ترین، و آرام‌ترین شکل مقاومت اجتماعی بود که من سراغ دارم.

به نیکی به یاد دارم که دانش‌جوی دختری داشتم که می‌گفت: تا حالا سه بار توسط گشت ارشاد دستگیر شده. به شوخی گفتم: چه کاریه؟ چرا برادران گشت ارشاد رو اذیت می‌کنید؟! گفت: این دفاع از قلمروی انسانی‌ ما است و این دفاع ضروری است.

ما در عصر بی‌نظیری زیست می‌کنیم: زن ایرانی در حال تبدیل شدن به یک سوژه‌ی تحول‌خواه است. او در حال بروز عاملیت تاریخی‌ خود در ایران است. من در تمام تاریخ ایران چنین چیزی ندیده ام.

به زنان و مردان ایرانی‌ی مدافع حقوق زنان این تحول بزرگ  را تبریک عرض می‌کنم!

حسن محدثی گیلوایی