خاطرات اکبر هاشمی - ۲۲ اردیبهشت ۱۳۷۶

صبحانه را با محسن و کاظم [مرعشی] خوردیم. براى ملاقات با آقاى نیازاُف ، به کاخ جدید ریاست جمهورى رفتیم. ابتدا از کاخ بازدید کردیم. فرانسوى ها به مبلغ 73 میلیون دلار ساخته اندکه خیلى گران است. سپس مقدارى صحبت کردیم. گفت من اولین رییس جمهورى هستم که در این کاخ پذیرایى مى شود. دربارة رژیم حقوقی دریاى خزر که قرار شد فعلاً به همان پیشنهاد چهل و پنج مایل سهم ساحل ها مقید باشیم. از او خواستم که در قراردادها از این تجاوز نشود.

سپس براى مراسم اعطاى شهروندی ترکمنستان به من و تقدیم جایزه مختوم قلى به خاطر تلاش هایم براى توسعه روابط و امنیت منطقه با هم به مرکز کاخ جوانان رفتیم.آقاى نیازاُف و من صحبت کردیم. من شرحى از پیشرفت هاى ایران دادم و از برنامه توسعه ترکمنستان تعریف کردم. یک دانشجو هم به زبان فارسى صحبت کرد و یک استاد. جلسه پُرشورى بود.

از آنجا به فرودگاه رفتیم، براى سفر به بیرجند و رسیدگى به وضع زلزله زدگان. آقایان [حمید] میرزاده، [رییس سازمان برنامه و بودجه]، محسن [هاشمی، رییس دفتر رییس جمهور] و [اکبر] ترکان، [وزیر راه و ترابری] هم همراه بودند. در بیرجند استقبال رسمى بود. بلافاصله با هلى کوپترها به سوى مناطق زلزله زده اطراف قاین پرواز کردیم. آقاى [رسول] زرگر، رییس ستاد حوادث گزارش داد. 157 روستا تخریب شده و 11 هزار خانوار جمعیت دارند. تاکنون هزار و 511 کشته شناسایى شده و احتمالاً 200 نفر دیگر هم اضافه خواهد شد.

در [روستای] حاجى آباد فرود آمدیم. از قسمت هاى مختلف خرابى ها بازدید کردیم. در سال 58 هم این منطقه زلزله دیده و ساختمان هاى بازسازى شده هم در مواردی خراب شده اند. از مردم احوال پرسى کردیم. در جمع آنها صحبت کردم. وعده بازسازى دادم و از صبر و آرامش مردم قدردانى نمودم. با ماشین به روستاى دولت آباد رفتیم. احوال پرسى و بازدید کردم. سپس به روستاى اسفدن رفتیم. در چادرى نشستیم. در کوچه ها و خرابه ها از مردم احوال پرسى نمودم. در جمع پُرشور مردم، پس از توضیحات آقاى [موسی] قربانى، نماینده قاین، صحبت کردم.

سپس با هلى کوپتر پرواز کردیم. از بالا تعداد زیادی از روستاهاى تخریب شده را دیدیم. مسجد اردکول و در بعضى جا ها، یک ساختمان هم نمانده. خرابى در اطراف بیرجند کمتر است. در بیرجند از گرمک که نزدیک مرز افغانستان است. در روستاى آواز که بزرگ است و مردمش اهل سنت، فرود آمدیم. از خرابى ها و چادرها بازدید کردیم. بعد از مصاحبه با صداوسیما در جمع مردم، پس از استماع خیرمقدم روحانى روستا، صحبت تسلیت آمیز کردم.

به فرودگاه بیرجند پرواز کردیم. در پاویون فرودگاه، آقاى [عبدالله] کوپایى، استاندار [خراسان] و [رسول] زرگر، معاون [عمرانی] وزیرکشور، گزارش دادند و خواسته ها را مطرح کردند. من هم از کارهاى خوبى که انجام شده و از اینکه به سرعت اقدامات کمک رسانى انجام شده، قدردانى کردم. چادر اسکان موقت و غذا و درمان مجروحان و دفن اجساد و تعلیف دام ها تکمیل شده است. وعده دادیم که به زودی اعتبارات بازسازى تأمین شود و خواستم که بناهاى جدید را ضدزلزله بسازند.

ساعت شش ونیم به عشق آباد مراجعت کردیم. ساعت هشت شب به سفارتمان رسیدیم. پس از نماز و شام و احوال پرسى از کارکنان و خانواده ها به اقامتگاه رفتیم. در راه، سفیرمان دربارة طرح هاى در دست اجراى ایرانیان در ترکمنستان توضیحات داد و خواست که از نیازاُف بخواهم، کار بیشترى به پیمانکاران ایرانى بدهند و گفت اینجا همه چیز با رشوه و توصیه پیشرفت مى کند.

سپس دکتر ولایتى و معاونان آمدند. راجع به اجلاس اکو، موضوعات در دستور، منجمله خطوط لوله گاز و نفت و نیز رژیم حقوقى دریاى خزر پیشنهادهایی داشتند. سپس به سخنرانى تبلیغاتى آقاى [محمدمحمدی] رى شهرى، [کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری] که از سیماى ایران پخش مى شد و با ماهواره قابل استفاده است، گوش دادم. مطلب جاذبه دارى نداشت.

تلویزیون ترکمنستان، دیشب و دیروز عمده برنامه اش برنامه هاى من بود و امشب برنامه آقاى [سلیمان] دمیرل، رییس جمهور ترکیه است. زلزله قاینات ایران، در رسانه هاى غربى بازتاب گسترده اى دارد و بعضى از کشورهاى غربى که فعلاً روابط تیره اى با ما دارند هم کمک مى فرستند. دیروز در منطقه، حضور پزشکان بدون مرز را هم دیدیم.