خاطرات اکبر هاشمی - ۴ اسفند ۱۳۷۶

در اخبار صبح، توافق ابتدایى صدام [حسین، رییس جمهور عراق] و سازمان ملل، مورد توجه است؛ ولى آمریکا گفته منتظر روشن شدن جزییات قرار مى ماند. عفت در مورد برنامه دیروزش که براى دیدن مرکز معلولان ریاض رفته بودند و میهمانى گرم و صمیمانه خانواده امیرعبدالله و شاهزاده هاى دیگر توضیح داد.

آقاى صباح زنگنه، [نماینده ایران در سازمان کنفرانس اسلامی] آمد. براى برنامه هاى جده صحبت کرد. آقاى [احمدرضا] کاظمى، مدیرعامل [شرکت هواپیمایی] هما آمد و از من خواست، به سعودی ها تأکید کنم که همکارى هاى حمل و نقل هوایى را توسعه بدهند.

به مجلس شورا رفتم. ابتدا با یک یک نمایندگان مصافحه و احوال پرسى کردم. سپس رییس مجلس براى خیرمقدم و تأکید بر اتحاد مسلمانان و همکارى ایران و عربستان صحبت کرد. من هم دربارة منافع همکارى و ضررهاى عدم تعاون صحبت مفصلى نمودم و به مسأله نفت و فلسطین و عراق و پیشرفت هاى ایران پرداختم و در خاتمه پیشنهاد دادم که شعار امحای سلاح هاى کشتارجمعى را باید مسلمانان به دست بگیرندکه با روح اسلام سازگار است و نه آمریکا با آن سوابق تجهیز اسراییل به سلاح هاى کشتارجمعى و استفاده از بمب اتم در ژاپن.

از بخش هاى مختلف مجلس بازدیدکردیم. تالار بزرگ، مجهز و مدرنى دارندکه پنج برابر نیاز اعضای 90 نفره مجلس ظرفیت دارد. نماز را با جماعت به امامت من در همان جا خواندیم.

سپس به دانشگاه ملک سعود رفتیم. از دفتر مرکزی، کتابخانه و دانشکده دندان پزشکى بازدیدکردیم و گزارش رییس دانشگاه را شنیدیم. 54 هزار دانشجو در هفت واحد در سراسر کشور دارند. تحصیل براى دانشجویان مجانی است. شهریه کم مى گیرند. سه برابر استاد و مدرس دارند که همه درجه دکترا دارند. زنان از مردان جدا هستند. 34 درصد دانشجویان دخترند. سالانه دو میلیاردریال اعتبار جارى دارند. ساختمان هاى مجلل، وسیع و فاخرى دارند. تعداد 220 هزار دانشجو در مجموعه دانشگاه ها دارند. به خاطر ظرفیت بیش از تقاضا، کنکور برگزار نمى کنند. پرستاران و کمک کاران دانشکده دندان پزشکى عمدتاً فیلیپینى بودند.

به اتاق تجارت و صنایع رفتیم. معارفه به عمل آمد. رییس اتاق، ضمن خیرمقدم، دربارة اهمیت همکارى با ایران سخنرانى کرد. من هم صحبت مفصلى دربارة آثار مهم دوران سازندگى و ظرفیت هاى بالای همکارى دو کشور نمودم. بخش خصوصی عربستان، از ایران فعال تر است. ناهار را همان جا میهمان بودیم و تا ساعت چهار بعد از ظهر طول کشید.

از آنجا به محله دیپلماتیک رفتیم؛ محله ای زیبا و تمیز. از سفارت خودمان بازدیدکردیم. سپس در رزیدانس خودمان با اعضای سفارت ملاقات کردم. بعد از قرآن و خیرمقدم آنها، من ضمن دلجویى بر تلاش براى تقویت همکارى با عربستان تأکید نمودم. سپس از مرکز فرهنگى در همان منطقه بازدیدکردم؛ ساختمان مجلل و وسیعى است.

به اقامتگاه برگشتیم. مقدارى استراحت کردم و گزارش ها را دیدم. در گزارش ها، حصول توافق بین عراق و دبیرکل سازمان ملل مهم است که سایه جنگ را بر طرف کرده، ولى آمریکا هنوز اظهار نظر نکرده است. شب، آقاى سعودالفیصل، وزیر امورخارجه عربستان براى ملاقات آمد. از سفر من به گرمى تشکرکرد و گفت، آرزوى دیرینه مردم و مسئولان عربستان بوده. دربارة بحران عراق و بحران قیمت نفت مذاکره کردیم و تصمیماتى براى تلاش جهت اصلاح قیمت نفت گرفتیم.

سپس همراه من براى جلسه میهمانى امیرسلمان، امیر ریاض در کاخ قدیمى خودش آمد که گفت، اینجا قلب ریاض است. شاهزاده سلمان، استقبال گرمى کرد. عمده رؤساى کشور در میهمانى بودند. شبیه جاهای دیگر با همه مصافحه کردیم. قبل و بعد و در حین شام خوردن صحبت هاى زیادی نمودم. از پیشرفت عمرانى کشورشان تعریف کردم. اظهارعلاقه کردکه به ایران بیاید؛ دعوت کردم. بیش از چهل سال است که امیرریاض است.

بعد از شام، با هم از مسجد جامع جنب کاخ و از میدان عدالت که احکام قضایى را آنجا اجرا مى کنند، بازدیدکردیم. سپس از قلعه تاریخى مصمک بازدید نمودیم. سعودی ها کار خود را با تصرف این قلعه شروع کرده اند. نمایشگاه جالبى براى تاریخ تسلط توسعه آل سعود در آنجا درست کرده اند. در دفتر یادبود، از آنها خواستم که آثار تاریخى اسلامى مدینه و مکه را هم به همین صورت احیا کنند. عبدالعزیز را قهرمان معرفى کرده اند. به اقامتگاه آمدم. اخبار ساعت دوازده شب تهران را گرفتم و خوابیدم. عفت و همراهان هم امروز از باشگاهى بازدیدکرده بودند که براى خانم ها، بخش جداگانه اى داشته و شب میهمان سفارت خودمان بوده اند.