خاطرات اکبر هاشمی - ۳ شهریور ۱۳۷۱

تا ساعت ده و نیم صبح کارها را انجام دادم. براى استقبال آقای [صفرمراد] نیازُف، رییس جمهور ترکمنستان به فرودگاه [مهرآباد] رفتیم. مراسم استقبال انجام شد. بعد از مصاحبه، با هم به دفتر برگشتیم. مذاکرات خصوصى داشتیم که بیشتر دربارة قراردادشان با روسیه گذشت. گزارشى از قرارداد نظامى ارایه کرد و یک نسخه از متن قرارداد را به ما داد؛ نگران است که باعث رنجش ما شده باشد.

گفت هزار فروند هواپیما و دو هزار تانک و... به ترکمنستان واگذار شده است، ولى خلبان ها که عمدتاً روسى اند، خیلى قابل اعتماد نیستند و اخیراً پنجاه هواپیما را بدون اجازه به روسیه برده اند؛ برای اینکه فرماندهى [نیروی هوایی]، پنج سال مشترک است. عده نظامیان، حدود یکصد و چهل هزار نفر است که افسران عمدتاً روسى و سربازان عمدتاً ترکمن اند. در مورد بیست و پنج هزار نیروى مرزبانى، هنوز به توافق نرسیده اند. کل نیروهاى ستادى آن نیز روس و افراد صف ترکمن اند. گفت روستایى که بیشتر مردم آن فارس [و شیعه] اند، خواستار نامگذارى روستای شان به نام من هستند. نامه اى در این خصوص نوشته بود، موافقت کردم.

در مذاکرات رسمى، دربارة کلیات صحبت شد و کمیسیون ها مأمور مذاکراتِ بخشى شدند. رییس مجلس قرقیزستان آمد و براى تأمین خسارات سیل و زلزله و مشکلات اقتصادى شان استمداد کرد؛ مشکلات زیادى دارند. پیش بینى نمود که در آینده دچار ناآرامى مى شوند.

ناهار به سعدآباد رفتیم و با میهمانان ترکمنى ناهار خوردیم. ضمن صرف ناهار، در مورد اوضاع سیاسى و اقتصادى و فروش گازشان مذاکره کردیم. خیلى در رابطه با روسیه نگران اند. احتمال برگشت نظامیان به قدرت در روسیه و ایجاد مزاحمت براى جمهورى ها برایشان مطرح است. مى گویند که روس ها و دیگران، آنها را از توسعه روابط با ایران مى ترسانند. سلام آقای [بوریس] یلتسین، [رییس جمهور روسیه] را ابلاغ کرد و گفت روس ها پیشنهاد الحاق به «اکو» را دادند.

بعد از استراحت، جلسه دوم مذاکره را تشکیل دادیم. وزراى امورخارجه، راه و ترابری، نفت و نیرو گزارش مذاکرات و توافق ها را دادند. با هم به فرودگاه رفتیم. در مسیر هم مذاکره داشتیم. در فرودگاه، بعد از مصاحبه مشترک و مراسم بدرقه، عزیمت آنها، به دفتر برگشتم و در جلسه شوراى عالى انقلاب فرهنگى شرکت کردم. آیین نامه دانشگاه علمى کاربردى تأیید شد. شب با رهبرى تلفنى احوال پرسى کردم؛ از مشهد آمده اند و فردا برمى گردند.