خاطرات اکبر هاشمی - ۲۹ فروردین ۱۳۷۴

بعد از نماز صبح به فرودگاه رفتیم و به سوى لکنهو پرواز کردیم. براى دیدن شهر و نیز رسیدن هواپیماى خبرنگاران که به خاطر عیبى، کمى با تأخیر پرواز کرده بود، مختصری در فضاى لکنهو پرواز کردیم. استقبال گرمى داشتند و در خیابان ها هم مردم زیادی دو طرف صف کشیده بودند و ابراز احساسات داشتند. در چهارراه ها، معمولاً دو طرف را با موانع مسدود کرده بودند و جمع زیادی از مردم با دوچرخه و ماشین و... ازدحام داشتند. استاندار ایالت با من بود و توضیحات خوبى راجع به شهر و استان داد.

به محل استاندارى رفتیم که به عنوان مرکز حکومت در زمان حاکمیت انگلیسى ها ساخته شده بود. ساختمان جالبى است. در بیشتر مراکز ایالات هند، اینگونه ساختمان ها از زمان انگلیسى ها مانده است. با آقاى ملایم، سروزیر ایالت مذاکره کردیم. با جثه اى کوچک خیلى پُرانرژى است و به خاطر پیروزى اخیرش بر احزاب دیگر، حتى حزب کنگره، خیلى باروحیه است. با شعار عدالت اجتماعى مبارزه مى کنند که در نتیجه اقشار پایین هند و اقلیت هاى دینى و غیرهندو، منجمله مسلمانان را جذب کرده. جالب است که مخالفت صریح با تخریب مسجد بابرى اظهار مى کند.

تا رسیدن به حسینیه آصف الدوله، مرکز اجتماع مردم، به جاى استاندار، در اتومبیل نشست و مطالب زیادی از پیروزى خود و پیروى از آرمان هاى عدالتخواهانه انقلاب اسلامى گفت. در حسینیه، مردم با اجتماعى عظیم زیر آفتاب گرم، با ابراز احساسات گرم از ما استقبال کردند و شعار حیدر رفسنجانى ایران، زیاد بود.

آقاى سروزیر و کلب صادق و مختار و... با خیرمقدم و تمجید از من و انقلاب ایران و امام، صحبت کردند. براى ما میهمانان، چند جایگاه با سایبان پارچه اى درست کرده بودند، ولى به خاطر اینکه مردم زیر آفتاب بودند، برایم تلخ بود. صلاح ندیدم که استفاده نکنم. کف جایگاه ما را با تشک ها و پارچه هاى سفید و متکا تنظیم کرده بودند.

آقاى موسوى، معاون آقاى دین پرور، نماینده رهبرى، با سران روحانى و سخنگویان جلسه مخالف بود و به من تذکر داد که از آنها تعریف نکنم. گمان مى کنم با این اختلاف نمى تواند خدمتى بکند. اعلان شد که ما براى تعمیر این اثر مهم تاریخى کمک می کنیم. بعداً یکى از آنها گفت، بهتر است پول ها خرج تبلیغ شود، نه ساختمان. من هم صحبت مفصلى راجع به وحدت بین پیروان ادیان آسمانى و همکارى ایران و هند و تجارب کشورهاى منطقه داشتم .

به استاندارى برگشتیم. استاندار و همسرش با من و عفت ملاقات رسمى ترتیب دادند؛ با تقدیم هدایاى فرهنگى. جمعى از علماى شیعه و سنى آمدند. آقاى موسوى خیرمقدم گفت و من دربارة اتحاد و پرهیز از اختلاف و اهمیت روحانیت بعد از پیروزى انقلاب ایران گفتم. بعداً گله کرده بودند که چرا آقاى مقدم، نگذاشته از خود آنها کسى صحبت کند. با اعضاى کمیته استقبال که خیلى زحمت کشیده بودند، ملاقات و تشکر کردم و نیز از موزه عکس ها و آثار گاندی بازدید نمودم.

با بدرقه به دهلى برگشتیم. عفت و خانم های دیگری که با ما بودند، با هواپیما به تاج محل رفتند. در مسیر، آقاى سلمان خورشیدی، وزیر همراهمان که نماینده همین استان است، توضیحات خوبى دربارة وضع استان و آب و هوا و کشاورزى و... داد. به تقاضاى آنها با دو نفر از شخصیت هاى ایشان، آقایان سیدرضى و رضوى و با گروه خلبانان آنها عکس گرفتیم.

پس از نماز و کمى استراحت به پارلمان هند رفتیم. نخستوزیر و رییس مجلس و هیأت رئیسه و نمایندگان، استقبال گرمى کردند. رییسمجلس و نخستوزیر هند و من صحبت کردیم که مستقیماً از رادیو پخش مى شد. سفرا و وزرا هم بودند. به مقر برگشتیم. گزارش ها را خواندم. سفر ما به هند در مطبوعات و رسانه هاى جهانى، انعکاس وسیعى دارد. خبر سقوط هواپیماى نظامى ایران در مانور امروز متأثرم کرد. ساعتى استراحت کردم و در بالکن بزرگ جلو اتاق که مُشرف به باغ است، خاطرات امروز را تا این ساعت نوشتم.

غروب به حیدرآباد هاوس رفتیم. در مراسمى در حضور من و نخستوزیر و خبرنگاران، تفاهمنامه ها توسط وزراى خارجه، نفت، ارشاد و آموزشعالى امضا شد. ضمن کار از آقاى رائو دربارة مذهب هندو سئوالاتی کردم؛ کتاب آسمانى و پیغمبر ندارند و گفته هاى علما و حکما را در کتاب هایى به نام ورا جمع کرده اند که محور عمل است. گفت یگانهپرستند و انسانیت را هم واحد مى دانند. در جواب سئوال من، در خصوص جامعه طبقاتى هندو ها جواب درستى نداشت. پدرش برهمن بوده و تعلیماتى در این خصوص هم دارد. گفت ریاضت هاى رسیدن به مقام برهمنى را نکشیده و امید دارد به مقام برهمنى برسد.

سپس جلسه خصوصى داشتیم. گفت خانم بوتو از آمریکا خواسته است که در مسأله کشمیر میانجیگرى کنند، ولى هند به آمریکا اعتماد ندارد و مایل است ایران میانجى باشد؛ ولى بعد از انتخابات و نه فعلاً. در مورد وجودگاز در جزیره قشم سئوال کرد که بتوانند براى کارخانه کودشیمیایى تصمیم بگیرند. دربارة راهآهن بافق - مشهد گفت دنبال تأمین منابع مالى از منبع طرف ثالث هستند. نسبت به انتخابات آینده پارلمان گفت، امیدوار به پیروزى حزب کنگره است. چند انتخابات میاندوره اى این را نشان مى دهد.

از آنجا به خانه فرهنگ رفتیم. جمعى از ایرانیان از جمله دانشجویان و کارمندان و افراد متفرقه جمع بودند. با استقبال و خیرمقدم و اجرای دو سرود از دانش آموزان دختر و پسر و گزارش سفیر و سخنرانى من دربارة پیشرفت ایران بعد از انقلاب برگزار شد. سپس با علماى شیعه و سنى جلسه داشتیم. آقایان دین پرور و تقوى و یکى از علماى سُنى صحبت کردند و من دربارة وظایف مهم روحانیت بعد از پیروزى انقلاب اسلامى و تشکیل حکومت موفق اسلامى و ضرورت وحدت سخنرانی کردم. عالم سُنى هم تجربه انقلاب ایران را براى جهان اسلام بسیار مهم و نقطه عطف خواند. بسیارى از آنها آثارى از خودشان و اشعارى و آثارى که دربارة من داشتند، هدیه کردند و عکس گرفتند. شام آنجا نماندم. به مقرآمدم. با شام مختصر، با رعد و برق و نم نم باران خوابیدم؛ در این فصل معمولاً ابر و رعد و برق بىباران دارند.