داده‌های غیر قابل اطمینان!

محمد رهبری

این ویدئو یک هوش مصنوعی چینی را نشان می‌دهد که می‌تواند ۵۰ اکانت در شبکه‌های اجتماعی به صورت اتوماتیک در طول هفته و تمام ساعات شبانه‌روز، مدیریت کند. با توجه به توسعه سریع هوش مصنوعی، احتمالا ۵۰ اکانت صرفا برای آزمایش باشد و هوش مصنوعی بتواند به مراتب اکانت‌های بیشتری را اداره کند.

این یعنی دولت‌ها  و صاحبان پول و قدرت از این به بعد راحت‌تر، با هزینه کمتر و احتمالا با کیفیت بیشتر، واقعیت را دستکاری می‌کنند تا افکار عمومی را تحت تاثیر خود قرار دهند. البته دستکاری افکار عمومی از طریق دستکاری داده‌ها و پروپاگاندا با ربات‌ها و اقدامات سازماندهی‌شده، اکنون حدود یک دهه است که توسط قدرت‌ها و دولت‌ها درون شبکه‌های اجتماعی رخ می‌دهد؛  اما با توسعه سریع هوش مصنوعی این نوع کارها، که پروپاگاندای محاسباتی نامیده می‌شود، احتمالا پیچیدگی بیشتر و ابعاد جدیدتری پیدا کند.

در نتیجه‌ی این وضعیت داده‌های شبکه‌های اجتماعی ممکن است به‌صورت مصنوعی برای اثرگذاری بر نگرش ما ایجاد شود. یعنی با استفاده از ابزارهای محاسباتی و ربات‌هایی که هر روز هوشمندتر می‌شوند، با لایک و کامنت‌ها فضایی درست شود که ما تصور کنیم یک شخص یا یک ایده حامیان فراوان یا مخالفان فراوان دارد و با ایجاد اثر ارابه موسیقی در میان سایر کاربران، آن‌ها را با آن عقیده همخوان کنند.

در علوم اجتماعی، اثر ارابه موسیقی به پدیده‌ای اشاره دارد که در آن افراد تمایل دارند رفتار، باورها یا انتخاب‌های خود را با آنچه که اکثریت گروه یا جامعه انجام می‌دهند، هماهنگ کنند. بدین ترتیب با بالا رفتن مصنوعی کامنت‌هامثبت یا لایک‌های یک مطلب، این تصور در میان سایرین ایجاد می‌شود که محتوای آن مطلب، حامیان فراوان دارد و ناخودآگاه گرایش بیشتری به پذیرش آن پیدا می‌کنند.

با توجه به توسعه سریع هوش مصنوعی و نوع استفاده‌ای که از آن می‌شود (مانند آنچه در این ویدئو می‌بینیم) ضرورت دارد تا در سال‌های آتی تا تعداد کامنت‌های حمایتی یا انتقادی یا تعداد لایک‌های یک پست در رسان‌های اجتماعی با نگاه انتقادی ارزیابی شوند.