امید یا نقشه‌ی فریب؟ مذاکره، انفجار؛ توافق و تخاصم با حضور دکتر مجید بهستانی، استاد و عضو هیات علمی دانشگاه جامع امام حسین

عبدی مدیا: تغییرات و تحولات پیچیده است به هر روی می طلبد هر شب بتوانم تا جایی که امکانش هست و می توانم از میهمانان برجسته و کارشناسان ارجمند دعوت کنم بتوانم وقایع را از مناظر مختلف با شما در میان بگذارم، امید یا نقشه فریب مذاکره یا پیش درآمد تخاصم، انفجار تصادف کور یا تلنگری حساب شده در میانه بازی بزرگ تر. ما در کجای این صفحه شطرنج ایستاده ایم مذاکراتی که در مسقط و رم در جریان است آیا راهی برای نجات است یا دامی است که در پوشش دیپلماسی گسترده شده است، این مذاکرات چرا در حالا؟ چه تغییری در مناسبات جهانی افتاده که دو دشمن سوگند خورده دوباره میز مذاکره را می چینند و آیا این مذاکره پایان بخش یک دوره اسست یا آغازگر زنجیره ای از بحران های متوالی و بزرگ تر؟ آیا انفجار دیروز در بندر شهید رجایی تنها یک سانحه بود یا زبان خاموش قدرت ها برای دیکته شرایط تازه؟

 انفجار بندرعباس از این رو امروز حساس تر شد که رهبر جمهوری اسلامی در پیام خود احتمال تعمد را رد نکرده و صراحتا مسئولان قضایی و امنیتی را به بررسی و کشف سهل انگاری یا تعمد ماموریت داده است. 

ما امشب با هم به قلب معما خواهیم رفت در همین ابتدا باید بدانیم در جهانی که حقیقت و دروغ در هم تنیده شده است تنها یک چیز قطعیت دارد هر امضایی هزینه ای دارد وهر هزینه ای آینده ای، امشب این افتخار را دارم تا با حضور آقای دکتر مجید بهستانی تحلیلگر تحولات بین المللی و استاد و عضو هیات علمی دانشگاه جامع امام حسین بی پروا پرده ها را کنار بزنیم. چه شد که این دو دشمن دیرینه پای میز مذاکره نشستند؟ 

مجید بهستانی: برای من هم بسی خوشبختی است که امشب در کنار مخاطبان شما هستم، با شما گفتگو می کنم. اما چرا دو قدرت ایران و امریکا در مقابل هم نشسته اند اول بسم الله مخاطبان ممکن است بپرسند چرا گفتم دو قدرت فی الواقع اگر ایران قدرت نبود امریکا با ایران معامله نمی کرد و ترامپ به عنوان یک رئیس جمهور جسور اگر بخواهیم یک خرده بی پرده بگوییم بعضا وقیح اینکه بگوید روند مذاکرات خوب است اینکه بگوید می خواهیم گزینه های دیگر را انتخاب کنیم این ها نشان می دهد او هم ایران را به عنوان یک قدرت در نظر گرفته است. البته هر قدرتی وزن خود را دارد نمی خواهیم به همه یک اندازه ضریب بدهیم هر کشوری ضریب خودش را دارد، می توانیم افتخار کنیم که از ایران بعد از جنگ جهانی اول از ایران بعد از کودتای 28 مرداد تبدیل شدیم از ایران بعد از هشت سال دفاع مقدس تبدیل شدیم به یک ایرانی که می توانیم بخشی از مشکلاتمان را با قدرت های بزرگ پای میز مذاکره مدیریت و کنترل کنیم. 

عبدی مدیا: یک بحثی هست قبل از اینکه وارد موضوع شوم البته با شما حتما مواجه خواهم کرد و می دانم که شما هم اجازه می دهید با شما چالش بکنم. یک مقدار قبلتر برویم چه شد با ترامپ دور اول مذاکره نکردیم و با ترامپ دور دوم مذاکره کردیم من به بحث قدرت و مسائل این چنینی نمی خواهم ورودی بکنم قطعا زمانی که من بارها در تحلیل ها نوشتم زمانی که شاید حتی این عملیات های نظامی بین ایران و اسرائیل هم اتفاق افتاد و به هر حال اینکه مثلا جمهوری اسلامی موشک هایش تا اسرائیل می رسد این یک قدرت نظامی است؛ اما به هر حال نمی شود اگر بخواهیم مولفه های کشورداری و حکومت داری و مولفه های توسعه را نگاه کنیم نمی شود فقط یک مولفه نظامی را فقط نگاه کنیم و نظامی به چه قیمت این قدرت به چه قیمت، اینکه در این جایگاه باشیم و مذاکره کنیم یک بحث جدایی است که می طلبد در بستر خودش در موردش صحبت کنیم اما من می خواهم به مذاکره برگردم در ترامپ دور اول نخست وزیر ژاپن به ایران آمد و با آیت الله خامنه ای دیدار کرد و نامه ای آورد و آنجا آیت الله خامنه ای گفت با شما مذاکره نخواهیم کرد، حرفی از ترامپ نزنید و نقل به مضمون می کنم حاضر نشد که جمهوری اسلامی با ترامپ مذاکره کند چه اتفاقی افتاد یعنی شاید عامیانه تر بگویم حتما باید که مثلا این اتفاقاتی که در این چند سال بود از بعد تحریمی از بعد مسائل مربوط به هدف قرار دادن سران حزب الله چه در ایران چه در لبنان، چه در سوریه، اتفاقی که برای حماس افتاد و... می افتاد تا جمهوری اسلامی به میز مذاکره بنشیند و آیا فکر می کنید این مذاکره اگر جمهوری اسلامی قاعدتا مجبور نبود که پای میز مذاکره نمی نشست چرا الان پای میز مذاکره نشست؟ اگر آنجا اشتباه بود پس الان چیست؟

مجید بهستانی: هر دو کشور مجبور به مذاکره هستند، اما چون چند تا بحث را در فرمایشتان داشتید اگر بشود با همدیگر حلاجی کنیم خیلی خوب می شود ترامپ اول ما چرا نپذیرفتیم؟ آقای شمخانی اخیرا توئیتی زده گفته که آن کاغذهایی که نخست وزیر ژاپن همراه خودش داشت نامه ترامپ نبود دست نوشته های خود مقام ژاپنی بود 

عبدی مدیا: اشاره من به سخنان خود آیت الله خامنه ای هست 

مجید بهستانی: اما چرا آن موقع دعوت به مذاکره را رهبر انقلاب نپذیرفت تحلیلم این است می دانم این تحلیل را خیلی ها قبول ندارند تحلیل من این است دولت وقت ایران علاقه نداشت که با ترامپ مذاکره ای کند مذاکره با امریکا در شورای عالی امنیت ملی ایران به رای گرفته شد و رای نیاورد، چرا که جشن بسیار بزرگ گرفته بودیم یک هیاهوی بسیار بزرگ ما مجسمه طلای آقای ظریف را به عنوان مصدق دوم ساختیم ولی یک دفعه ای یک نفر با یک امضا فرو ریخت امارات برجام را فروریخت، برجام با آمدن ترامپ و با آن امضای ترامپ به یک کاغذ پاره شد حالا نه که بگویم فایده ای نداشت ولی خیلی از اثر افتاد یعنی حتی قدرت های اروپایی می گفتند تا امریکا موافقت نکند در چارچوب برجام نمی توانیم با شما همکاری انجام بدهیم به نظر من در دولت اول ترامپ در ایران یک توافقی بود هم بین رهبر انقلاب و هم بین اعضای دولت و اعضای شورای امنیت ملی که با ترامپ مذاکره نکنند البته بگوییم ترامپ یک شخصیت جدید هم بود ما الان ترامپ دو را چهار سال تجربه قبلش را داریم ولی موقعه ای که ترامپ اول آمده نه فقط برای ایران بلکه برای کل جهان یک شخصیت جدیدی است شاید 80 90 سال در سطح قدرت های بزرگ رئیس جمهوری با این شخصیت نیامده بود شاید مثلا در لیبی بگوییم قزافی هیجانات کنترل نشده داشت یا خودسرانه یا دیکتاتوری های شرقی اما در کشورهای غربی و به طور خاص تر در امریکا ما رئیس جمهوری با این شخصیت نداشتیم به همین خاطر تاثیر داشت در تحلیل تصمیم سازان ما و سیاستمداران. 

اجماع بین رهبر انقلاب و آقای ظریف و روحانی و شمخانی و همه موثرین در دولت و شورای عالی امنیت ملی بود که با امریکا مذاکره نشود اینکه رهبر انقلاب مذاکره با امریکا را نپسندند ربطی به ترامپ و غیرترامپ ندارد کلا فاز رهبر انقلاب این است که نه به مذاکره با امریکا. کجاها موافقت کردند؟ موقعه ای است که دولت های وقت فشار آوردند هاشمی احمدی نژاد وزیر خارجه اش صالحی فشار آورد خود آقای روحانی و الان آقای پزشکیان

عبدی مدیا: به یک دوگانگی می خورم که نیاز دارد یک پله عقب تر برویم خواستم زوم بک بزنیم از زمان حضور نخست وزیر ژاپن صحبت کنیم اما سوال می پرسم سیاست خارجی در جمهوری اسلامی در هر دولتی که باشد حرف آخر در سیاست خارجی را آیت الله خامنه ای می زند با این موافق نیستید؟ خود ایشان گفت به بیان خود آیت الله خامنه ای سه موضوع هست بحث فضای مجازی، بحث سیاست خارجی و یک موضوع دیگر که فکر می کنم اگر اشتباه نکنم موضوع واردات باشد یک چنین چیزی الان حضور ذهن ندارم سه موضوع هست که آیت الله خامنه ای خودش در سخنرانی خودش گفته به دولت ها هیچ ربطی ندارد، آنها دولت ها در واقع مجری منویات هستند و اگر این طوری هست یک موضوع این. یک موضوع دیگر این است که اگر رهبری جمهوری اسلامی مخالف یک موضوع باشد و بعد موافقت بکند، این یک خللی در شاید ویژگی های رهبری به شمار می رود به نظر می رسد که نمی شود اصلا ساختار جمهوری اسلامی این اجازه را نمی دهد که برخلاف منویات آیت الله خامنه ای اقدامی بکنند یعنی ایشان مخالف مذاکره باشد و بعد مذاکره کنند حتما مشاوره هایی داده می شود و شرایط بررسی می شود براساس شرایط به هر صورت به نتیجه می رسند مثل همین دوره یعنی فرمایش شما کاملا درست است اگر مثلا قرار نباشد که مذاکره بکنیم خب برای چه الان مذاکره کردند این هم با موافقت بوده یعنی تصمیم نهایی آن تمام شد و رفت که آقای پزشکیان گفت واقعا تمام شد و رفت اگر ایشان نخواهد نه مذاکره خواهد شد نه هیچ چیز. طبق قانون او مسئول است اگر بخواهد جنگی شود او تصمیم خواهد گرفت اگر صلحی شود او تصمیم می گیرد این ها در قانون اساسی هستند. 

مجید بهستانی: موقعه ای که رهبر انقلاب اخیرا فرمودند که مذاکره با این دولت در امریکا نه عزتمندانه نه شرافتمندانه است خاطرتان هست فردایش پزشکیان بابت استیضاح یکی از وزرا فکر می کنم وزیر اقتصاد بود مجلس رفت آنجا گفت که من موافق مذاکره با امریکا هستم ولی چون آقا اجازه ندادند من هم دیگر از مذاکره با امریکا دفاعی نمی کنم همان موقع طرفین ایران و امریکا در حال مذاکره با هم بودند داشتند زمینه سازی می کردند مذاکره در عمان را، 

عبدی مدیا: دقیقا درست است احسنت به شما، این مذاکره که من پیش تر در موردش نوشتم خدا رو شکر شاهد از غیب رسید اسمش را گذاشتم مذاکره در سطح اطلاعاتی دقیقا همین است یک مذاکره ای که این چنینی اتفاق می افتد قطعا پیش زمینه ای دارد 

مجید بهستانی: پیش زمینه طولانی دارد قطعا آن موقع که پزشکیان دارد صحبت می کند که من چون رهبر انقلاب گفته دیگر صحبت از مذاکره نمی کنم همان موقع آدم های جمهوری اسلامی در عمان و در پایتخت های دیگر با طرف امریکایی و با واسطه ها صحبت می کنند که این مذاکرات در چه سطحی باشد درباره چه موضوعات و با چه کیفیتی باشد. می خواهم بگویم که تصویر حقوقی این هست که شما فرمودید حرف آخر را رهبر انقلاب می زند اما یک تصویر سیاسی داریم که رهبر انقلاب حرف آخر را ممکن است بزند ولی نهادهای دیگر در فرایند چانه زنی در فرایندهای چانه زنی رهبر انقلاب را مجاب می کنند که حداقل فرجه بدهد که یک بار دیگر شانسشان را برای یک وقت مذاکره با امریکاست یک وقت موضوعات دیگری هست استفاده کنند ولی اینکه بگوییم رهبر انقلاب مطلقا مخالفت کرده پس الان دارد در واقع زیرآبی می رود یا حرفش دو تاست این جوری نسیت حرف دو تا نیست نهادهای دیگر مثل شورای عالی امنیت ملی مثل نهاد ریاست جمهوری شخص رئیس جمهور به نظرم در روند تصمیم گیری در سیاست خارجی ایران موثرند با صحبت ظریف مخالفم که می گوید وزارت خاررجه صرفا یک مجری صرف است اصلا این طوری نیست، وزارت خارجه ظریف با وزرات خارجه متکی متفاوت است اگر بپذیریم متفاوت است پس متفاوت است در تصمیم سازی ها در شورای عالی امنیت ملی پس متفاوت است در تصمیم گیری ها در نهادهای امنیتی، پس متفاوت است در تصمیم گیری ها و تصمیم سازی در دفتر رهبری.

عبدی مدیا: در بخشی اشتراک نظر داریم شاید به زبان دیگری فرمودید تصمیم سازی و من اعتقادم این است که اون چه که یعنی آنچه مشخص هست اگر همین مذاکرات یعنی پیش زمینه رسیدن به گفتگو در سطح سیاسی یعنی جلسه اول مسقط را عرض می کنم اگر که به نظر من جلسه اول مسقط نتیجه جلسات پیش از آن هست که اسمش را جلسات سطح اطلاعاتی گذاشتم که به اعتقاد من توسط سازمان اطلاعات خارجی وزارت اطلاعات راهبری شده که شخص امین آیت الله خامنه ای است اگر آن نتایج مطلوب آیت الله خامنه ای نبود قطعا مسقط یک برگزار نمی شد 

مجید بهستانی: حتی ممکن است دور اول برگزار شد دور دوم برگزار نمی شد ولی خود رهبر انقلاب می گویند دور اول خوب برگزار شد 

عبدی مدیا: اگر به اشتراکات خوبی رسیدیم برگردیم عقب تر مواجهه حکمرانی نکنیم از موضوع نمانیم از بحث مذاکرات، از ترامپ یک تا ترامپ دو چه اتفاقی افتاد که جمهوری اسلامی حاضر شد پای میز مذاکره بنشیند؟

مجید بهستانی: دولت عوض شده اعضای جمهوری اسلامی تصمیم سازان عوض شدند، یک بحثی داریم هم عقلی هم فقهی است من فقهی را اول می گویم عقلیش مورد تایید قرار می گیرد به لحاظ فقهی اگر اجماع نخبگان در سطح عالی صورت بگیرد ولی فقیه نمی تواند مخالفت بکند این که من می گویم به یک زبانی خود آیت الله خامنه ای حضرت آقا این را به بیان دیگری گفته اند بحث اجماع نخبگان، که اگر صورت بگیرد وقتی که تصمیم سازان و اعضای که بخش مهمی اعضای دولت هستند که این بحث ها در شورای عالی امنیت ملی انجام می گیرد و تحول دولت باعث می شود که خیلی از آن افراد عوض شوند وقتی دولت ها عوض می شوند امکان در واقع تصمیمات متفاوت هست رهبر انقلاب ثابت است اما سایر بازیگران موثر تغییر کرده اند باید بپذیریم اگر جمهوری اسلامی عالی ترین مدل دمکراسی نیست ولی واقعا دمکراسی تا یک سطحیش هست یعنی من خیلی از قسمت هایش را قبول دارم که دمکراسی رعایت نمی شود اما به عنوان جمهوریت نظام شخصیت هایی که حضور دارند جلیلی یا پزشکیان یا ظریف یا خاتمی سید محمد خاتمی سید احمد خاتمی، این ها واقعا موثرند و شما بهتر از من می دانید که بله قربان گویی خیلی از افراد روی صحنه است پشت صحنه این نیست پشت صحنه کاملا متفاوت است و به نظرم ترامپ دو علت اینکه با ترامپ دو تصمیم گرفتیم یکی اینکه ترامپ یک را درک کردیم متوجه هستیم که چه تصمیماتی ممکن است بگیرد، این را نشانه این نمی دانم که شرایط منطقه ای ایران تغییر کرده که من به نظرم در واقع قدرت ملی ایران در دوره روحانی قوی تر از دوره پزشکیان نیست به هر حال روحانی برای پرداخت یارانه ها و حقوق کارمندان خودش بارها از بانک مرکزی استقراض کرده است این نشان دهنده دولت بسیار ضعیف است، پس وضعیتش به مراتب بهتر از پزشکیان نبوده که در آن دوره تصمیم گرفتند با ترامپ مذاکره نکنند در ترامپ دو تفاوت مهمی که من شاهد هستم تحول در محور مقاومت نیست تحول در سیاست تصمیم گیران و تصمیم سازان هست که در واقع به این سمت بردند که ما نیازمند یک فرصت دیگری هستیم که می توانیم با امریکای ترامپ در واقع رابطه را که نمی خواهیم حسنه کنیم ولی تنش ها را کنترل کنیم، فقط مذاکره با امریکا نیست همان تیمی که مذاکره با امریکا در مسقط را در واقع مجاب کرد آقا را که انجام بدهد و جلوی وعده صادق سه را گرفته همین تیم همان گروه همان مجموعه تصمیم گیران. به هر حال باید قبول کنیم یک وجهی از جمهوری اسلامی هستیم جمهوریت هم گاهی اوقات قدرتش در نهادهای سنتی و اقتدارگرا گاهی اوقات می چربد و این جزو مواردی است که به نظرم چربیده.

عبدی مدیا: نکته ای که در صحبت های شما برجسته است و من هم باهاش موافقم شما به تصمیم سازان اشاره کردید یعنی فرمودید که وزارت خارجه تصمیم سازی می کند کلید واژه تصمیم سازی در فرمایشات شما پررنگ هست من هم موافقم و تصمیم گیر هم مشخص است یعنی خصوصا در سیاست خارجی تصمیم گیر مشخص است یعنی من شاید بخواهم تعبیر دیگری بکنم برای تصمیم ساز می گویم در واقع عاملان، کسانی که عامل هستند اما عامران ثابت هستند یعنی رهبران دو کشور می توانند به عنوان عامران قلمداد شوند از دیدی و عاملان می توانند عاملان عمل به منویات و سیاست های کلان در واقع رهبران یا عامران قرار بگیرند فی الواقع یک نکته ای می خواهم اشاره کنم شاید خیلی ها دردشان بیاید و ناراحت کننده باشد و نمی دانم که به چه نحوی بپرسم این را

مجید بهستانی: اگر من درد نمی آید بپرسید 

عبدی مدیا:از بابت اینکه ممکن است ناراحت کننده باشد و ملاحظه می کنم که سوال درست مطرح شود ترامپ عامل ترور سردار سلیمانی بوده گردن هم گرفته مشخص کرده می خواهم بگویم با اینکه عامر این اتفاقات بوده که حتی پرونده قضایی در جمهوری اسلامی تشکیل شده صحبت ها مشخص هست چه مهره ای چه کار کرده و چه اقداماتی را کرده پرونده تخاصم بین جمهوری اسلامی و ایالات متحده از زمان ترامپ به لول دیگری اتفاق افتاد چه طور می شود که کسی که بیشترین شاید دشمنی را با جمهوری اسلامی کرده و خودش را در مقابل آیت الله خامنه ای قرار داده امروز این صدا وجود دارد که او آیت الله را به پای میزمذاکره کشانده است بحث مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم این نمادی که جمهوری اسلامی آمده و مذاکره کرده مطرح هست، شما تحلیلتان چیست؟ 

مجید بهستانی: این نشان دهنده ی این است که سیستم جمهوری اسلامی ایدئولوژیک نیست من یک چیزی را شفاف کنم هم برای شما هم مخاطبانتان، من جمهوری اسلامی را نظام مقدس نمی دانم، یک نظام سیاسی معمولی می دانم و پرونده اش را با پرونده انقلاب اسلامی جدا می کنم، یعنی یک وقت این فکر نیاید که من بگویم که شب روز است اگر جمهوری اسلامی امر کند نه این نیست اگر بگویم شب شب است می گویم شب است اگر روز باشد می گویم روز است. این برای کل صحبتی که با شما خواهم داشت باشد. 

ما با صدام حسین مذاکره مستقیم کردیم نفر دوم جمهوری اسلامی هاشمی رفسنجانی با صدام حسین مذاکره مستقیم کرده با اجازه رهبر انقلاب آقای خامنه ای این کار انجام شده این که بدتر از ترامپ نیست، اگر ترامپ یک سردار ما را زده صدام حسین ده ها سردار و امرای ما را زده است در سطح فرماندهی می گویم سرداران و امرای سپاه و ارتش را زده 

عبدی مدیا: فکر می کنم صدها نفری که واقعا هر کدامشان 

مجید بهستانی: آره اگر بودند. در همان دوره زمانی حسن باقری را از ما گرفت، همت را از ما گرفت، برادران باکری را از ما گرفت، زین الدین را از ما گرفت و... گرفت؛ ترامپ یه دونه حاج قاسم را از ما گرفته، جمهوری اسلامی یک نیروی سیاسی ایدئولوژیک نیست، یک نیروی سیاسی کاملا رئالیست است و اگر به این نتیجه برسد که با صدام باید گفتگوی مستقیم بکند انجام می دهد، اگر به این نتیجه برسد با امریکا گفتگوی مستقیم کند انجام خواهد شد، الان به این نتیجه رسیده باید با ترامپ از طریق گفتگوی غیرمستقیم کار را شروع بکند و در واقع این را خیلی چیز عجیبی نمی دانم از فضای ایدئولوژی بیرون بیایم این عجیب نیست. یکی از جریان هایی که رمانتسیزم را در جمهوری اسلامی غلیظ می کند جریان های چپ در دهه 60 تحت عناوین مختلف فعال هستند علی رغم بعضی شعارهای ظاهری در بزنگاه ها خیلی رمانتیک خیلی هیجانی خیلی تخیلی گرا در واقع تلاش می کنند مسائل را تحلیل کنند. وقتی که طالبان امریکا را بیرون انداخت و در واقع آن نیروهای احمد مسعود در شمال نیروهای شمال محاصره شدند خیلی ها دنبال این بودند که رهبر انقلاب و شورای امنیت را مجاب کنند که بروید نیروهای آزادی خواه را از وحشی ها نجات بدهید نیروهای واپس گرا و غیره و غیره یا سه چهار سال پیش در قضیه جنگ های جمهوری آذربایجان و ارمنستان بحث قفقاز دوباره همان دست افراد چیز کردند. من به نظرم اتفاقا جمهوری اسلامی تقریبا همه پرونده ها را وقتی می بینیم جمهوری اسلامی ایدئولوژیک خودش را نشان می دهد یک نیروی معقول خود را نشان می دهد که در واقع حوادث را تحلیل می کند مذاکره ایران با امریکا علی رغم آن داستانی که حاج قاسم را شهید کردند به هیچ عنوان رفتار غیرعقلانی نیست. 

عبدی مدیا: می فرمایید پس یعنی به نظر شما و نگاه شما جمهوری اسلامی رفتاری که نشان می دهد این است که احساسش را کنار گذاشته و برمبنای تئوری هایی که شما می فرمایید تئوری عقلانی است به این نتیجه رسیده باید مذاکره کند خلاصه اش را یک خطی را این طوری می گویم 

مجید بهستانی: آره. همه دولت ها این طوری هستند یعنی عمده دولت ها این شکلی هستند.

عبدی مدیا: اینکه می گویید جمهوری اسلامی ایدئولوژیک نیست برای من ابهام بزرگی دارد حداقلش الان نمی توانم چیز بکنم ضمن اینکه فقط می توانم خواهش می کنم وقتی بگذاریم جمهوری اسلامی ایدئولوژیک هست یا نه با هم وارد رینگ شویم و واقعا برایم جالب هست نقطه نظر شما را بشنوم. 

برگردیم به مذاکرات می خواهم زمان را مدیریت بکنم، به این نتیجه رسیده که در هر نگاهی جمهوری اسلامی رسیده به مذاکره یک نکته خیلی زیبایی را گفتید می خواهم مقداری رویش تامل بکنم و شما بیشتر شرح و بسط بدهید چه شد که این هر مذاکره ای یک مقدمه ای می خواهد در مورد این مقدمه توضیح بدهید که چه شد که به مسقط رسیدیم.

مجید بهستانی: عرض کردم که تصمیم سازان و دولتمردان عوض شدند و نگاه در واقع حاکمان فعلی جمهوری اسلامی این است باید سطح تنش با دنیا را به طور مشخص با امریکا سطح تنش را پایین بیاوریم مدیریت بحران مدیریت تنش انجام بدهند 

عبدی مدیا: به نظرتان در زمان رئیسی مذاکرات آغاز شده بود؟

مجید بهستانی: آره. یک اسم این مذاکره کننده امریکایی یادم رفت در دوره رئیسی سال 2022 ما دو دور با ایشان مذاکره کردیم ثمره حالا این را خبر نگیرید تحلیل بگیرید به عنوان تحلیل بهش نگاه کنید خبر نیست، ما دو دور مذاکره انجام دادیم نتیجه اش این بود ایران و نیروهای حامی ایران در سوریه نیروهای امریکا را نزنند مواضع امریکا را نزنند تا در واقع ما دولت بایدن هست این فرصت را پیدا کند و این بهانه را پیدا کند که از سوریه آرام آرام نیروهایش را خارج کند از سوریه و شمال عراق، نیروهایش را خارج کند حدودا از چند ماه قبل از طوفان القصی این عملیاتی و اجرا شد کاری که در واقع نتانیاهو خیلی علاقه داشت بعد از طوفان القصی انجام بدهد این بود که پای ایران را به سرعت وارد بازی بکند از آن طرف نیاز داشت که پای امریکا هم باز بشود چون حتما باید اگر ایران وارد می شود حتما باید امریکا هم حضور پیدا کند اما نتانیاهو پیام را دریافت کرد با ایران کاری نداشته باشد چون قرار نیست ما با ایران رویارویی مستقیم داشته باشیم اگر خاطرتان باشد سرخط خبرها را در شش ماه اول طوفان القصی مرور کنیم امریکایی ها مدام می گویند به این نتیجه نرسیدیم که در حمله فلسطینی ها یا حماس ایران نقشی داشته یا حتی گفتند ایران اطلاع نداشته یعنی خود امریکایی ها سعی می کردند 

عبدی مدیا: همان روزهای اول کاخ سفید اعلام کرد 

مجید بهستانی: تا چند ماه این قضیه مدام تکرار می شد در واقع به ایران و اسرائیل پیام می داد که به آن توافقات نانوشته و توافقات شفاهی پایبند هستیم این از دوره رئیسی انجام شده بود مذاکرات هم مستقیم انجام شد در سطح مدیران سیاسی میانی و به هر حال تا قبل طوفان القصی عملیاتی بود دیگر ولی خوب نتانیاهو بازی را بهم زد. 

عبدی مدیا: به یک جبری اشاره کردید به جبر ایران اشاره کردید گفتید هر دو طرف مجبور بودند امریکا چه جبری داشت پای میز مذاکره باشد؟

مجید بهستانی: ما می گوییم فتوای شرعی داریم که بمب اتم نسازیم چرا باید امریکایی ها بپذیرند که نمی خواهیم بمب بسازیم چون آیت الله گفته؟ مگر آنها مقلدین آیت الله هستند؟

عبدی مدیا: فتوا با حکم حکومتی فرق دارد 

مجید بهستانی: هر چه باشد برای امریکا تفاوتی ندارد ملاها نباید بمب اتم داشته باشند این خیلی مهم است پاسداران نباید بمب اتم داشته باشند محور مقاومت نباید بمب اتم داشته باشد، ما قسم جلاله بخوریم و بگوییم غیر قسم فتوا داریم و این حکم اولیه هست حکم ثانویه نیست این حکم حکومتی است فرقی نمی کند برای آنها هیچ چیزی ندارد در واقع این از یک طرف، از طرف دیگر ما در اسرائیل نتانیاهو را داریم که در واقع جریان جنگ طلب است و می خواهم کار با ایران را هر چه زودتر فیصله بدهد و برای این کار نیازمند این است امریکا را درگیر کند امریکا علاقه ندارد وارد جنگ بزرگ است. امریکا می داند جمهوری اسلامی با چند بمباران که عقب نشینی نمی کند پس باید وارد جنگ بزرگ و فرسایشی شود پس حداکثر تلاش می کند که در واقع امریکا تلاش می کند هم نتانیاهوو جریان جنگ طلب اسرائیل را کنترل کند و هم مانع دستیابی ایران به بمب اتم شود با توافق بهتر نشد روش های بعدی. 

عبدی مدیا: در مورد موضوع اجبارها صحبت کردید من می خواهم بدانم این حوادثی که در یک سال اخیر افتاد یا بعد از اعتراضاتی که نام گرفت به نام زن زندگی آزادی این ها حوادث اجتماعی چالش های اقتصادی این ها چه قدر شاید عامل هایی بوده که جمهوری اسلامی پای میز مذاکره بنشیند

مجید بهستانی: نه، فکر نمی کنم البته می گویم با امریکایی ها بعد از قضیه مهسا با عربستان فیتله را پایین آورد بن سلمان نماینده فرستاد دفتر اینترنشنال را بست و پالس های مثبت به ایران داد، همان بن سلمانی که قبل از مهسا امینی می گفت می خواهم جنگ را وارد خیابان های تهران کنم بعد از مهسا امینی وقتی اوضاع خیابان کنترل شد از اشتباه نکنم از بهمن یا اسفند 1401 هیئت حسن همکاری از طرف عربستان به ایران آمد همزمان با مذاکرات پشت پرده ایران و امریکا است این تحلیل من هست. 

رفتیم به سمت کنترل تخاصم با امریکا و با عربستان با منطقه البته با عربستان که از دولت روحانی شروع بود موافقت آمیز نبود با توجه به تجربه عربستان و بن سلمان آنها به این نتیجه رسیدند باید با جمهوری اسلامی کار کنند دوره بایدن بود دوره ترامپ نبود آنها به نظر من بن سلمان اگر فکر می کرد اگر ترامپ می خواهد دوباره برگردد شاید تعلل می کرد در آن اتفاقات در آن پیام هایی که فرستاده بود ولی به هر حال مسیر جدیدی با ایران باز کرد و ایران هم بلافاصله با واسطه گری چین قبول کرد و کارها جلو رفت. اینکه بگوییم خیابان ها شلوغ شد نه شناختی که از جمهوری اسلامی دارم که خیلی این چیزها برایش موثر نیست. 

عبدی مدیا: به جای اینکه مثلا جمهوری اسلامی مذاکره می کرد پای میز مذاکره می رفت بهتر نبود که از دید شما آیا بهتر نبود که اصلا بمب را می ساخت 

مجید بهستانی: بله من طرفدار شدید آزمایش بمب اتم هستم. حداقل نگه داری و اطلاع، بخریم نگه داری کنیم و اطلاع بدهیم.

عبدی مدیا: بمب بخریم یا بسازیم؟

مجید بهستانی: حداقلش را می گویم بسازیم که بهتر است.

عبدی مدیا: امشب دارم با کسی صحبت می کنم طرفدار داشتن سلاح هسته ای هست دلیلتان چیست؟ می گویند تعارف آمد نیامد دارد. 

مجید بهستانی: من شاگرد مرحوم عسگرخوانی هستم در کلاس های درس ایشان یاد گرفتم که با راهنمایی های ایشان مقالات و کتاب های فرهنگی خواندم که آنجا به ما یاد دادند. بیایید یک کاری بکنیم نظر من این است به جای جنبش علوم انسانی اسلامی و بومی سازی علم علوم انسانی بیاییم نظریه غربی را با دقت بیشتری بخوانیم. این را برای همه می گویم اول به خودم می گویم وقتی این کار را بکنیم دیگر به این راحتی از بمب اتم نمی گذریم چون آنجا در کلاس های درس و کتاب هایشان یاد می گیریم که بازیگری که همزمان هم بمب اتم دارد و هم روی بزرگترین ذخایر فسیلی جهان خوابیده این بازیگری نیست که شما بتوانید به راحتی بترسانید به راحتی او را از صحنه بین المللی حذفش کنید بتوانید به راحتی تحریم های همه جانبه اش بکنید اگر می خواهید باهاش مذاکره کنید باید با امتیازهای بزرگ با آن طرف گفتگو کنید، بمب اتم ضامن حیات کشورها نیست، شوروی با داشتن صدها کلاهک اتمی فروپاشید. ضامن بقای نظام همه ی نظام های سیاسی رضایت مردمی است، کارامدی است، سرمایه اجتماعی است، می خواهم بگویم چون با دوستان خودم گفتگو می کنم

عبدی مدیا: این پیش فرض را دارید 

مجید بهستانی: می خواهم بگویم با دوستان دانشگاهی خودم وقتی در این باره صحبت می کنم می گویند مگر بمب اتم نظام های سیاسی را تضمین می کند؟ اصلا، بمب اتم کارایی خودش را دارد، برای امنیت بین الملل استفاده می شود مثل اینکه کسی که در واقع سرما می خورد یک نسخه دارد، کسی که سرطان می گیرد یک نسخه دارد برای کسی که سرما می خورد داروی شیمی درمانی تجویز نمی شود، اگر من می گویم شیمی درمانی یک روش درمانی هست حواسم هست که درباره سرماخوردگی صحبت نمی کنم اینکه می گویم بمب اتم خوب است به این معنا نیست که با داشتن بمب اتم تورم و رکود حل می شود بمب اتم با این ها کار ندارد، اما بمب اتم راه حل مسائل دیگر در حوزه امنیت ملی چه بخواهیم نخواهیم اگر شاه جلوی من نشسته بود به جای آقای عبدی از من سوال می کرد که 

عبدی مدیا: محمدرضا شاه را می فرمایید 

مجید بهستانی: بله 

عبدی مدیا: او که به رحمت خدا رفته است فوت کرده است 

مجید بهستانی: اگر روحش را احضار کنیم و از من سوال می کرد که در واقع بمب اتم بسازیم یا نسازیم؟ بهش می گفتم حتما این کار را بکنید 

عبدی مدیا: می فرمایید اگر دکتر بهستانی مثلا در جمهوری اسلامی نبود در حکومت شاهنشاهی پهلوی بود انقلابی نمی شد شما متولد می شدید من هم بودم ما داشتیم در ساحت جمهوری اسلامی صحبت نمی کردیم در ساحت پهلوی صحبت می کردیم شما می گفتید اعلی حضرت بمب اتم بساز درست است؟

مجید بهستانی: بله، چون مسئله مان ایران است مسئله مان جمهوری اسلامی فقط نیست در این مورد خاص را می گویم کما اینکه خیلی از مسائل مسائل ایران است مخالفت ما با جدایی طلبی به خاطر جمهوری اسلامی نیست به خاطر ایران است اصرار ما بر عنوان خلیج فارس به خاطر جمهوری اسلامی نیست به خاطر ایران است و خیلی مسائل دیگر. بعضی از مسائل مربوط به ماهیت جمهوری اسلامی هست بعضی از مسائل مربوط به ماهیت ایران است ما نباید خصوصا این جریان های سلطنت طلب یا بعضا اصلاح طلبان رادیکال مسائل را قاطی می کنند نباید قاطی کرد. بمب اتم چه جمهوری اسلامی باشد یا نباشد برای ایران نعمت است، چون قدرت می آورد.

عبدی مدیا: چی برای ما می آورد؟

مجید بهستانی: قدرت می آورد در بحث های استراتژیک و امنیت بین الملل هیچ فعلا تا این جای کار که دانشمندان فعالیت کرده اند هیچ سلاحی نمی تواند یک دفعه ای بالانس ایجاد کند برای قدرت یک کشور یعنی شما را ایران را اگر ما آزمایش بمب اتم انجام بدهیم پرتاب می کند در سطح قدرت های بزرگ در سطح قدرت های بزرگ چه می شود؟ ترامپ از پوتین خواهش می کند تورو خدا دیگر اوکراین را نزن اما حوثی ها را می زند، پوتین بمب اتم دارد حوثی ها ندارد، حوثی ها بالستیک انواع موشک ها پهپادهای هوشمندی دارند که بلند پرواز هستند می توانند ناو ترومن را بزنند همه این ها را دارند اما باز کوبیده می شوند اما پوتین بمب اتم دارد پوتین همه این ها را دارد به علاوه بمب اتم. بمب اتم معادلات را عوض می کند 

عبدی مدیا:کره ی شمالی هم بمب اتم دارد 

مجید بهستانی: بله اگر نداشت قطعا سخت تر باهاش برخورد می شد. شما بدانید کره ی شمالی عقلانیت جمهوری اسلامی را ندارد، عقلانیت جمهوری اسلامی عقلانیت شورای عالی امنیت ملی عقلانیت شخص آقای خامنه ای قابل مقایسه با عقلانیت کره ی شمالی نیست دو بازیگر متفاوت هستند.چرا فکر می کنید هر کس بمب اتم دارد شبیه کره ی شمالی است؟ نه یکی هست یکی هست بمب دارد هند و چین است چرا با کره ی شمالی می گوییم.

عبدی مدیا: به خاطر بحث تحریم ها. چین و هند نمی گویم ماموریت مان این است که اسرائیل را نابود کنیم، اسرائیل مثلا پدر و مادری به نام امریکا دارد که پشت اوست خواهر و برادری دارد به نام اروپایی ها که گردنه ی مالی دنیا دست این هاست تحریم بانکی و نظامی و سیاسی کرده همه جور شما را تحت فشار قرار داده است زور دستش است

مجید بهستانی: بدون بمب اتم این کارو کرده اما پوتین با بمب اتم بارها هم امریکا و هم اروپا را به حمله ی هسته ای تهدید کرده است هر چند تحریم هم شده است

عبدی مدیا: تحریم هایش بعد اوکراین بوده قبلش نبوده چون رابطه روسیه با یهودی های اسرائیل رابطه خیلی خوبی است. 

مجید بهستانی: سوال دارم اگر پوتین اعلام کند تمام سیستم هسته ای نظامی خودم را تعطیل می کنم تحریم ها کاهش پیدا می کند؟

عبدی مدیا: بحث این است که روسیه نمی آید با نقطه نمی دانم چه طور اسمش را بگذارم نمی آید دست روی اسرائیل بگذار روی حساسیت غرب دست نگذاشته است 

مجید بهستانی: چرا می گوییم اسرائیل؟ من می گویم پوتین خود غرب را تهدید نکرده نه ناموس غرب را، اسرائیل ناموس غربی هاست اما می گویم پوتین خود غرب را، می گوید اوکراین را بمب اتم می زنم خود امریکا را تهدید به استفاده از بمب اتم کرده است 

عبدی مدیا: قبل از جنگ که نکرده 

مجید بهستانی: بله الان را می گویم 

عبدی مدیا: رابطه روسیه با اروپا با خصوصا آلمان خانم مرکل با مثلا ولادیمر پوتین رابطه نزدیکی داشته خواهر و برادری بوده خاله خانباجی با هم بودند رابطه این دو خیلی رابطه نزدیکی بوده پوتین خیلی از مرکل حرف شنوی هم داشته منظورم این است که پوتین چنین حرف هایی را قبلش نمی زده 

مجید بهستانی: ولی الان زده 

عبدی مدیا: الان روسیه را تحریم کردند 

مجید بهستانی: به خاطر تهدید بمب اتمی که تحریم نکردند به خاطر جنگ اوکراین تحریم کردند می گویم اگر پوتین بمب اتم نداشت جنگ اوکراین جور دیگری بود ترامپ جور دیگری معامله می کرد. بحثم امنیت بین الملل است بحثم اقتصادی اجتماعی نیست. جمهوری اسلامی باید خیلی چیزها را با خودش حل و فصل کند. 

عبدی مدیا: خیلی موضوعاتی هست که باید مقداری جلو برویم و جالب است امشب با یک نفر صحبت می کنم که طرفدار سلاح هسته ای است و خیلی هم هستند که واقعا نه تنها طرفدار هستند می گویند بازدارندگی می آورد اقتدار می آورد قدرت می آورد و نگاه های دیگری دارند من با خیلی از افراد صحبت کردم و حتی در تاریخ هم که گفتگو کردم گفته شده و نشانه هایی هست خود صحبت های مرحوم اکبر اعتماد هست که شاه نیم نگاهی به سلاح هسته ای داشته یعنی می پرسیده. 

می خواهم بگویم یکی از عواملی که شاید جمهوری اسلامی راضی شده که مذاکره کند تهدید ترامپ به بمباران بوده صراحتا ترامپ گفته اگر جمهوری اسلامی پای میز مذاکره نیاید من حمله می کنم 

مجید بهستانی: موافقم، ولی من فکر می کنم که خود ترامپ حمله نمی کرد امریکا حمله نمی کرد، اسرائیل حمله می کرد، یکی از نگرانی هایی به نظرم ایران در این دوره از برهه تاریخی که هستیم این بوده که سایه جنگ بهش نزدیک شده بود این در دوره اول ترامپ نبود، آن هم به خاطر ترامپ نیست یعنی همه اش به خاطر ترامپ نیست بیشتر به خاطر نتانیاهوست شرایطی که بعد از طوفان القصی به ما تحمیل شده طوفان القصی نگاه خیلی خوبی ندارم و الان وضعیت جمهوری اسلامی و ایران را جالب نمی بینم. هنوز هم علی رغم مذاکرات هنوز سایه جنگ را دور نمی بینم البته نمی گویم جنگ، جنگ نیست، درگیری نظامی است، جنگ نیست، ممکن است چند دور از آن کارها انجام شود جنگ نیست، جنگ را باید اعلام کنند، یعنی یک جنگ یک اصطلاح حقوقی است جنگ صرفا یک عملیات نظامی نیست، یک اصطلاح حقوقی است و یک شرایط خاصی دارد. به نظرم نتانیاهو هم اینقدر یا اسرائیلی ها اینقدر عقل دارند با ایران وارد جنگ نشوند ولی این آمادگی بسیار بالا در آنها وجود دارد که با ما در یک سطح بالایی درگیری نظامی ایجاد بکنند این دیگر به نوع پاسخ ایران بستگی دارد که در واقع طرف مقابل را به سمت یک جنگ بزرگتر سوق بدهد یا در حد یک عملیات نظامی محدود باقی بماند. ترامپ هم امریکا هم در این قضیه البته سوال شما نبود یک سمت دیگری رفتم بگویم 

عبدی مدیا: من از آقای دکتر پرسیدم که نقطه عطفی که از هفت اکتبر آغاز شد این تاثیری که داشت روی معادلات مسئله جمهوری اسلامی آیا نگرانی از حمله بوده یا خیر؟ که آقای دکتر توضیح دادند همان بحث را کامل تر کردیم. 

نکته ای در مورد همین سلاح هسته ای از شما بپرسم تا خیلی دور نشدیم اگر شما فکر می کنید که یعنی معتقدید که بمب هسته ای قدرت می آورد موافقید همه کشورها سلاح بسازند بعد آن وقت جهان امن تر می شود؟ طالبان مثلا بمب اتم بسازد جهان امن تر می شود؟ 

مجید بهستانی: زمانی با بمب اتم جهان ناامن تر می شود که فقط یک یا چند کشور محدود بمب اتم داشته باشند اما اگر همه کشورها بمب اتم در اختیار داشته باشند آن موقع توازن قوا رخ می دهد و امنیت برمی گردد این هم یک صحبتی است که مناظره ای بین والس اند سیگن یک مناظره ای هست در مورد ایران هم هست اتفاقا در ایامی که ایران با تروئیک های اروپایی گفتگو می کرد فکر می کنم سال 2005 2006 هست این ایامی هست یعنی خیلی قبلتر از برجام هست مناظره ای انجام می شود آنجا صراحتا گفته می شود که این هست باید همه کشور ها موازنه برقرار کنند. شما؟؟؟ حتما جزو نفرات اول و دوم روابط بین الملل در جهان را می شناسید معتقد هست ایران باید بمب اتم بسازد 

عبدی مدیا: همه کشورها بسازند؟

مجید بهستانی: همه بسازند

عبدی مدیا: طالبان بمب هسته ای داشته باشد باهاش چه کار می کند؟

مجید بهستانی: فکر می کنید از فردا استفاده می کند؟ خیر. مگر پاکستان ندارد؟ فکر می کنید پاکستان کشور معقولی است؟ وزیر پاکستان اعلام کرد که ما سه دهه است داریم تروریسم در کشور خودمان پرورش می دهیم با حمایت مالی نظامی امریکایی ها با حمایت مالی نظامی امارات با حمایت مالی نظامی انگلیسی ها و شما می دانید طالبان پاکستان بسیار و سپاه صحابه و آن جریان های پشتونی در پاکستان بسیار خطرناک تر از ورژن افغانستان هستند یعنی اگر خدایی ناکرده آنها بخواهند در پاکستان روی کار بیایند ما به مراتب وضعیت سخت تری در کنترل روابط دو کشور خواهیم داشت. طالبانی ها باز چه طور بگویم قابل معامله ترند آرام تر و معقول تر هستند دارم مقایسه می کنم طالبان و افغانستان را، می دانید وقتی به کنسولگری ما در عراق حمله کردند کیا کشتند گروه طالبان پاکستان بود، نه طالبان افغانستان، طالبان پاکستان در آن بلبشویی که در آن ایام بود وارد پاکستان شدند به چند شهر حمله کردند از جمله به هرات به شدت ضد شیعی هستند طالبان افغانستان ضد شیعه هست 

عبدی مدیا: بمب اتم دست این آدم ها بدهیم چه می کنند؟ می گویید حمله نمی کنند؟

مجید بهستانی: من نظری دارم صحبت می کنم می گویم جهانی که همه کشورها 

عبدی مدیا: واقعیت را باید دید 

مجید بهستانی: بمب اتم دارد امن تر است شما می گویید فلان کشور خاص و این ها 

عبدی مدیا: به آن ها ندهیم 

مجید بهستانی: بحث ندهیم نیست اگر وزیر دفاع طالبان بیاید پیش من بگوید بمب اتم بسازم می گویم بساز، نمی توانم بگویم تو اخ هستی با من هم فکر نیستی نساز، من دارم به عنوان یک معلم دانشگاه صحبت می کنم من به عنوان یک معلم دانشگاه می گویم ایران چه شاهنشاهی چه ولی فقیه بالای سر کار باشد با بمب اتم قوی تر است، چون خیلی از دشمنانش بمب اتم دارند چون در منطقه ای هست که چند کشور بمب اتم دارد چون آمریکا که با ایران در تخاصم است بمب اتم دارد، ما دلیلی ندارد که خودمان خود تحریمی کنیم. شما بمب اتم بساز استفاده نکن. 

عبدی مدیا: به مذاکره و اتفاقات مسقط برسیم، اشاره کردید اتفاق مسقط پیش نیازهایی داشت که انجام شده. به نظر شما چه اتفاقاتی در مسقط و رم افتاد و به نظر شما آیا این شکل از مذاکره آیا نتیجه ای خواهد داد؟ اعتقادتان چیست؟ آیا مذاکره جواب می دهد یا می تواند راه حلی باشد برای حداقل حل مناقشه هسته ای؟

مجید بهستانی: در یک برهه زمانی قرار گرفته ایم که هم امریکای ترامپ هم ایران آقای خامنه ای مشتاق 

عبدی مدیا: لحظه حساس کنونی 

مجید بهستانی: دقیقا در لحظه حساسی کنونی هستیم، هر دو مشتاق کاهش تنش ها هستند هم ایران آقای خامنه ای هم امریکای ترامپ مشتاق کاهش تنش ها هستند و بیاییم در منطق ترامپ، ترامپ چرا مشتاق به مذاکره با ایران هست؟ ترامپ شخصیتا اولا همه روسای جمهور در کل جهان دوست دارند وقتی بعد از 4 5 سال قدرت را تحویل دادند بگویند رئیس جمهور موفق بوده درست می گویم؟ یعنی هیچ کس دوست ندارد به عنوان فرد معمولی از صندلی کرسی ریاست خداحافظی کند، ترامپ غیر از میل به موفقیت دو ویژگی مهم هم دارد یکی اینکه خودشیفته است، دو عجول است و دوست دارد هر چه زودتر موفق بشود. در مغز ترامپ این می گذرد که این من بودم که فلان پرونده را کنترل کردم و به موفقیت رساندم، نه فقط قدرت امریکا، حرف ترامپ این است قدرت امریکا قبل از من هم بود الان ترامپ اضافه شده و می گوید شما آقای بایدن آقای اوباما و قبلی هایتان شما قدرت امریکا مدام ضعیف تر می کنید چون شخصیت ضعیفی هستید، اما من به قدرت امریکا یک چیزی اضافه می کنم چون من ترامپ هستم. حالا ببینید ترامپ در ایام انتخابات و بعد از آن با چه مشکلات اساسی درگیر است،پرونده چین را دارد، تنش تایوان، پرونده رابطه با روسیه به طور کلی و در بحران اوکراین، پرونده کنترل رابطه خودش با اروپایی ها، پرونده گرینلند و مسئله فلسطین و مسئله ایران. هفت هشت تا فکر می کنم خواندم به نظرم این ها اصلی ها هستند شاید بشود یکی دو تای دیگر هم اضافه کرد. من اگر بخواهم از شما بپرسم ساده ترین پرونده کدام است؟ شما انگشت روی کدام می گذارید؟

عبدی مدیا: من تخصصی ندارم. کارشناس نیستم. 

مجید بهستانی: شما مثل پزشکیان هستید. به نظر من در این هفت هشت پرونده ای که مرور کردیم ایران از همه ساده تر است کنترل پرونده ایران از همه ساده تر است، ترامپ نیاز دارد که در روزهای آینده نه چندان دور به ملت امریکا اعلام بکند ببینید من پرونده بسیار بزرگ 45 ساله را حل کردم، ببینید جهان در یک خطر انفجار هسته ای بود کشور مرتجع ملاهای تندرو نزدیک بود به بمب اتم دست پیدا بکند امنیت اسرائیل در خطر بود امنیت منطقه در خطر بود منافع امریکا در منطقه منافع امریکا در جهان در خطر بود من توانستم با مذاکره نه با جنگ با میز مذاکره خطر ملاها را حذف کردم از طریق اینکه ایران پذیرفت که دیگر سلاح اتمی نداشته باشد. این توافق برای امریکا خیلی راحت تر است گیرنلند را از دست دانمارک در بیاورد.

عبدی مدیا: یعنی مذاکره با ایران راحت تر است

مجید بهستانی: آره راحت تر است.

عبدی مدیا: مذاکره یا توافق کردن 

مجید بهستانی: مذاکره ای که به توافق برسد، جلوتر مشکلات شروع می شود. خیلی راحت تر است تا با گیرنلند یا با روسیه سر قطب شمال توافق کند، با چین سر قضیه تایوان توافق کند با اروپا سر قضیه اوکراین توافق بکند، یعنی پرونده هایی که مرور کردم اما ایران می گوید سلاح اتمی نمی خواهم او می گوید تو نباید بخواهی پس باید توافق کنیم خب خیلی راحت تر است تا اینکه بگوید گیرنلند را می خواهم او بگوید من می خواهم او می گوید کنترل بر قطب شمال را می خواهم روسیه بگوید کنترل قطب شمال را من می خواهم. 

پس ترامپ ارزیابی کرده اگر بتواند در لابه لای پرونده های سهمگینی که دارد با کشوری که او هم دنبال کاهش تنش هست که جمهوری اسلامی ایران باشد توافق خیلی راحت تر است به همین خاطر به نظرم منطق ترامپ این است که بتواند هم نتانیاهو را کنترل کند اینکه امریکا مجبور نباشد به خاطر خودسری های اسرائیل امریکا را وارد یک جنگ نامعلوم بکند و از طرف دیگر هزینه های زیادی به اقتصاد امریکا تحمیل کند و از آن طرف هم توافق با ایران را به کشور خودش خواهد فروخت. این من بودم که ایران هسته ای را کنترل کردم. 

عبدی مدیا: دید شما مثبت است فکر می کنید این مذاکرات منتج به نتیجه توافق بشود؟ 

مجید بهستانی: در کوتاه مدت

عبدی مدیا: موقت می دانید یا محدود می دانید جامع می دانید؟ 

مجید بهستانی: ما مذاکرات جامع با امریکایی ها تحت عنوان برجام انجام دادیم

عبدی مدیا: برجام جامع نبود برجام هم در مورد هسته ای بود

مجید بهستانی: بله، اینکه می گویم جامع به معنای چون به دروغ به ما گفتند همه تحریم ها برداشته خواهد شد اسمش مذاکرات جامع بود، ولی بعدا مشخص شد که در متن توافقنامه غیر از هسته ای مطالب دیگری نیست، البته در ضمائم برجام اشاراتی به بحث توسعه موشک بالستیک شده دوم در توافقات غیررسمی درباره عضویت پذیرش کامل ایران در FATF و پالرمو توافقاتی شده در سی اف دی یک توافقاتی شده ولی نانوشته است نوشته شده اش در ضمائم به توانایی بالستیک ما اشاره شده که آنها محدودیت ایجاد شده به همین خاطر برجام را نمی توانیم صرفا هسته ای بدانیم یک مقدار هم از آن چارچوب هسته ای خارج شده اما ترامپ آیا به نظر شما به توافق هسته ای توافق محدود هسته ای قناعت خواهد کرد؟ به نظر من نه، ترامپ الان به توافق با ایران نیاز دارد اما نمی تواند توافق بدتر از برجام با ایران داشته باشد. 

عبدی مدیا: چون خودش گفت برجام را نمی خواهد باید یک چیز بهتر امضا کند 

مجید بهستانی: آفرین، یک چیز بهتر از برجام برای ما چیز بدتر از برجام است این جوری باید تحلیل کرد. من فکر می کنم در کوتاه مدت ما یک توافق اولیه و موقت با امریکایی ها خواهیم کرد ولی در میان مدت ترامپ خواسته های فراتر از هسته ای را مطرح خواهد کرد دقیقا روی خطوط قرمز نظام می رود و به نظرم از آنجا به بعد هست که ما توافق نخواهیم کرد و آن توافق موقت هم یک توافق ریاست جمهوری هست به هیچ عنوان در کنگره نمی رود و به هیچ عنوان تحریم های اساسی حذف نخواهد شد و به همین خاطر من در ادامه مذاکرات خوشبین نیستم. در ابتدای مذاکرات خوشبینم یعنی یک توافق اولیه موقت مرزی الطرفین خواهیم داشت 

عبدی مدیا: ترامپ در برجام نگرانی اش این بود که هیچ نفعی نداریم برجام در واقع بدترین توافقی بود که مثلا اوباما امضا کرد و به خاطر همین خارج شد گفت ما منفعتی نبردیم همان موقع هم آیت الله خامنه ای دستور می دهد که کالای امریکایی ورودش ممنوع باشد واکسن امریکایی را ممنوع کرد ورود کالای لوکس امریکایی مثل آیفون ممنوع شد اسنادش هست کمیسیون اصل نود صراحتا در مصوباتش هست براساس رهنمودهای آیت الله خامنه ای دستور دادند و یک سری از این کالاها ممنوع شد. ترامپ احساس کرد از برجام منفعت مالی نبرده برجام برای او نمی جوشد گفت دیگی که برای من نمی جوشد سر سگ بگذارید بجوشد آمد هم پاره کرد بیرون آمد، اگر این دوره بنا به آن چیزی که ترامپ می خواهد یعنی منفعت یعنی میوه برجام را بچیند او نیز چون بحث اقتصادی است یعنی بیاید از منافعی که می تواند در ایران داشته باشد بهره ببرد چون به نظر نمی رسد که امریکای ترامپ دغدغه به فرض مثال آزادی ایران را از دست رژیم ملاها، حقوق بشر را داشته باشد دغدغه این را داشته باشد که جمهوری اسلامی تعداد زندانیان سیاسی را کم و زیاد کند امریکای ترامپ نشان داده به این چیزها کاری ندارد با این تفاسیر اگر بخواهد ایالات متحده با جمهوری اسلامی یک معامله مالی بکند و در مسائل سرمایه گذاری ورود پیدا بکند باید یک سری تحریم های خاص را بردارد مثلا تحریم سپاه را باید بردارد، تحریم های بانکی را باید بردارد، تحریم بیت رهبری را باید بردارد، وزارت دفاع را باید از تحریم در بیاورد، شرکت های پتروشیمی، شرکت های نفتی، شرکت های ساختمانی و ...  این ها زیرمجموعه وزارت دفاع هستند سهامدار هستند مثلا شرکت سرمایه گذاری غدیر هلدینگ چند رشته ای است که مدیر عاملش را وزیر دفاع معلوم می کند، یا صندوق فرهنگیان یا قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا نهادهای قدرت اقتصاد ایران را کنترل می کنند. شما فکر می کنید که این توافق منتج به این شود که ترامپ بگوید سپاه و وزارت دفاع را از تحریم درآورده چون هر روز به تحریم ها اضافه می شود پیش بینی می کنید چنین کاری را بکند؟

مجید بهستانی: نه، نه تنها پیش بینی می کنم که این اتفاقات نمی افتد که شما فرمودید لیست کردید، حتی می گویم که دلیل اینکه ترامپ از برجام بیرون آمد هم این نبود که ایران مخالفت کرد با سرمایه گذاری امریکایی ها در ایران، چون همان موقع بلافاصله با بوئینگ قرارداد بستیم و قرار بود که 80 تا 100 فروند بوئینگ وارد ایران شود طی بازه ده ساله و مذاکراتی هم با بعضی از شرکت های دیگر امریکایی شروع شده بود صحبتی که بود اینکه کالای لوکس امریکایی وارد نشود ولی علت اصلی این نیست علت اصلی همان چیزی که فرمودید قوانینی در امریکا وجود دارد علیه ایران تحریم علیه ایران که به این سادگی ها منحل نمی شود. آنها اصلا منحل نمی شود مهمترین توافقی که می توانیم بکنیم این است که ترامپ موارد تحریمی که خودش امضا کرده را پس بگیرد اما در واقع آنها خیلی موثر نیستند، آن مواردی که ایران را از سرمایه گذاری خارجی چه امریکایی چه غیرامریکایی محروم کرده تحت عنوان تحریم های اولیه، ثانویه و ثالثه محروم کرده در واقع این ها مواردی هستند که در کنگره مصوب شده قانون هست و امضای ریاست جمهوری نمی تواند آنها را حل و فصل بکند و به نظرم مذاکرات مسقط شروع شد بعضی گفتند هزار میلیارد بعضی ها گفتند دو هزار میلیارد نمی دانم این ها 

عبدی مدیا: کنتور که ندارد هزار میلیارد خیلی پول است 

مجید بهستانی: نمی دانم با چه منطقی این حرف را زدند چون که آیا می خواستند به طرف داخلی یعنی به رسانه های داخلی پالس بدهند یا می خواستند به امریکایی ها، چون امریکایی ها بهتر از این می دانند به این راحتی نمی توانند به ایران برگردند خودشان نمی خواهند به ایران برگردند به همین خاطر نه، اصلا فکر نمی کنم که این مذاکرات به آن قسمت های عالی که شما فرمودید به آنجاها برسد.

عبدی مدیا: دو محور سوال را بپرسم و هر کدام به صورت فصلی می پرسم. قبل از این سوال تسلیت بگویم به مردم بندرعباس و ملت بزرگ ایران بابت حادثه ای که دیروز اتفاق افتاد و این انفجاری که همه را رنجاند و یک بار دیگر ما داغدار شدیم من تسلیت می گویم به مردم عزیزمان خصوصا بندرعباسی های عزیز، خصوصا کسانی که در این حادثه جان خودشان را از دست دادند لزوما ممکن است خیلی از آنها قشر کارگر باشند یا خیلی از آنها به هر صورت هر کسی که جانش را از دست داده برای ما شریف است و امیدوارم که روحشان شاد باشد و برای آنهایی که در تخت بیمارستان هستند آرزو می کنم به زودی بهبودی حاصل شود و لباس سلامت بر تن بکنند. حادثه انفجار درش بحث های زیادی هست خصوصا از دید من شاید گمانه زنی هایی می شد از دید من این پیامی که آیت الله خامنه ای امروز داد و در آن احتمال تعمد را رد نکرد به نیروهای امنیتی وقضایی دستور داد این را پیگیری کنند چه قدر فکر می کنید این ارتباط بین این انفجار با مذاکرات وجود دارد یا قرار است یک کارشکنی بشود چه داخلی چه خارجی منشاش را کاری ندارم چون خیلی شاید سخت باشد که بخواهیم منشاش را بگوییم ولی تحلیل شما چیست ارتباط این انفجار با مذاکرات؟

مجید بهستانی: اگر دیشب صحبت می کردیم من عرض می کردم احتمال خرابکاری بالاست اما امشب که با شما صحبت می کنم به نظرم احتمال خرابکاری صفر نیست ولی کمتر از 50 درصد کمتر از 30 درصد است.

عبدی مدیا: منظورتان از خرابکاری چیست؟ عامل خارجی است؟

مجید بهستانی: چون احتمال تعمد هست ولی تعمد ممکن است اهداف سیاسی نداشته باشد اهداف تجاری داشته باشد اهداف سازمانی داشته باشد فرض کنید دو تیم تجاری بخواهند بازار همدیگر را خراب کنند یا فرض بگیرید یک مهندسی یک تکنسینی یک کارگری که اخراج شده هر چه هست بخواهد مثلا صاحبکار قبلیش را می خواهم بگویم این سطح از 

عبدی مدیا: ابعاد حادثه واقعا خیلی گسترده تر از این است که یک چنین عواملی ببینیم که یک نفری آتش بزند 

مجید بهستانی: می گویم این حالت های مختلف را فرض بگیریم نمی خواهم بگویم کدام دقیق است احتمال سهل انگاری هم بالاست احتمال جرقه خوردن یک سیم هست احتمال اینکه پروتکل های ایمنی از طرف آن دارنده کانتینرها احتمال این هم بالاست. 

عبدی مدیا: تیکه های پازل را کنار هم بگذاریم قبل از آن 9 ساعت قبل اکانتی در تویتر می زند که فردا ایران زلزله می آید، بعد اسرائیلی ها هم بعد از آن اکانت هایی که مربوط به اسرائیلی ها هست آنها هم مثلا یکی از خبرنگاران اسرائیلی همان قسمت انفجار را ریتوئیت می کند و بای بای می زند. بحث رهگیری کشتی هایی که از چین سوخت موشک را می آورد از قبل مطرح شده بود از قبل بحث شده بود این ها را کنار همدیگر می گذاریم واقعا نتیجه می گیریم. یک صحبتی وزارت دفاع کرده چون مسئله نظامی است خیلی بیان نمی شود کرد اگر مثلا می گویم این فرضیه قابل توجه است که اگر سوخت موشک آمده چرا آنجا مانده؟ چرا نگهش داشتند؟ منطقی هست نگهش دارند؟ 

مجید بهستانی: خیلی مهم است 

بدون فیلتر در کست‌باکس بشنوید
 

عبدی مدیا: اینجا باز یک دلیل دیگر می آید می گویند مثلا جمهوری اسلامی که شاید از هواپیمای مسافربری برای اهداف نظامی خودش استفاده کرده ممکن است اینجا هم به عنوان یک کاور نگه داشته یعنی همه این ها را کنار همدیگر می گذاریم یک ملقمه ای در می آید که شاید تحلیلش از سمت شما جذاب تر باشد نه آنچه من می گویم. 

مجید بهستانی: درباره توئیت ها و اکانت هایی که گفتم بعضی ها را ندیدم مواردی که دیدم همه مربوط به بعد انفجار است یکی دو مورد قبل از انفجار اشاره کردید که من ندیدم. 

عبدی مدیا: کلیپی هست از قبل می گوید ما کشتی را رهگیری کردیم این کشتی سوخت موشک ها را می آورد که برای سیصد تا چهارصد موشک می تواند کافی باشد 

مجید بهستانی: دو تحلیل هست یک تحلیلی که می گوید کار کار خودشان است یعنی خود سیستم برای اینکه مذاکرات به هم بخورد خودش چنین انفجاری ایجاد کردند این تحلیل ها ارزش فکر کردن ندارد به نظرم. اما اینکه بگوییم کار خرابکاری سیستم موصاد است قابل تامل است نمی خواهم بگویم معقول نیست یا شواهد قوی ندارد من می خواهم بگویم که فعلا در ذهن من قوی ترین احتمال نیست، مقایسه کنیم این را با انفجار بندر بیروت چالش را شما آن گودالی که به دنبال انفجار رخ داد را شما مشاهده کنید چه گودالی بود، من فیلم ها و عکس های مختلفی را هلی شات با گوشی با دوربین فیلمبرداری انواع این ها گرفته شده این ها بیشتر نشانه های انفجار مواد شیمیایی هست که چون در حجم زیاد در یک جاده پر شده بود منفجر شده بود یک خرابی های وسیعی را ایجاد کرده بود اما اینکه بگوییم این ها در واقع به عنوان سوخت جامد موشک آنجا قرار داشت من تصورم این بود که باید  گودال بسیار بزرگ تری آنجا ساخته می شد حجم خرابی بسیار بیشتری باید آنجا ما شاهد می شدیم، متاسفانه در نقطه ای رخ داده که انبوه کانتینرها هست کانتینری که هم گوشت مرغ وپارچه قرار گرفته هم مواد شیمیایی 

عبدی مدیا: کپسول گاز هم بود کپسول اکسیژن هم بود 

مجید بهستانی: کپسول گاز در تعدادی که بود خودش منبع خطرناک به جهت انفجاری می توانست تبدیل به بمب خمپاره ای شود در این حد قابلیت داشت البته نمی دانم کپسول های گاز پر یا خالی بود 

عبدی مدیا: عکسی منتشر شد کپسول های اکسیژن و گاز بود که به هر صورت می شد احتمال داد چنین چیزهایی وارد و خارج می شود 

مجید بهستانی: این روایت به نفع اسرائیل است و من تا شاهد قوی پیدا کنم از این روایت دفاع نمی کنم 

عبدی مدیا: چه نفعی اسرائیل از این روایت دارد؟

مجید بهستانی: خودش را قدرت برتر نشان می دهد هر خرابکاری می تواند انجام بدهد اینکه ایران می خواهد با امریکا رفع تنش کند 

عبدی مدیا: اسرائیل کارش را کرده اینجا مخالفت می کنم اسرائیل اسماعیل هنیه ، سید حسن نصرالله وسرداران سپاه را زده هر کاری کرده زده این را برای تکمیل کلکسیون زده 

مجید بهستانی: بحث تکمیل کلکسیون نیست بحث این است ایران را وارد فاز جدیدی بکند ایران می خواهد با امریکا رفع تنش کند من نمی گذارم ایران می خواهد از محور مقاومت و تحولات منطقه ای 

عبدی مدیا: می فرمایید تئوری که این کار مثلا اسرائیل بوده یا هر چیزی این روایت کمک می کند به کلان پروژه اسرائیل در موضوع ایجاد اختلاف بین ایالات متحده و ایران برای مذاکرات 

مجید بهستانی: یکیش این است یکیش این است که اسرائیل همچنان مرد توانمند و بازیگر اصلی غرب آسیا است نمی خواهم بگویم هست یا نیست من اصلا در این صحبتی نمی کنم، می گویم من هر اتفاقی را به عنوان معلم دانشگاه تا شواهد و مستندات قدرتمند نیاید دفاع نمی کنم مثلا قضیه بالگرد شهید رئیسی که پیش آمد خیلی ها دوست دارند بگویند این کار موصاد بوده خرابکاری بوده حتی بگویند که در واقع گزارشی که وزارت دفاع داده یا کمیته داده این ها از روی ملاحظه سیاسی بوده واقعی نیست، اشکال ندارد من به عنوان یک معلم می گویم که هم شواهد شما را نگاه می کنم هم شواهد کسانی که می گویند کار اسرائیل بوده هنوز که هنوزه کسانی که به تئوری اعتقاد دارند درباره سقوط بالگرد رئیسی شواهد قوی ندادند حدس می زنند حدس های جذابی هم می زنند حدس هایشان جذاب است

عبدی مدیا: شواهد یعنی یک سری المان هایی دارند تحلیل هایشان را با اتکا به المان ها می گویند قابل توجه است نمی شود بی توجه بود. 

مجید بهستانی: باید محکمه پسند باشد.

عبدی مدیا: منظورم استدلال یقینی نیست چیزی که ظن شما را می برد به این سمت که اینجا پای اسرائیل در میان است وقتی بعضی از تیکه های پازل را کنار همدیگر می گذاریم ممکن است پازل اصلی نباشد ولی یک جایی روی پازل می نشیند 

مجید بهستانی: صادقانه می گویم اسرائیل یک اتفاقی در بالگرد ایجاد کرده یعنی من شیطان هم ممکن است این کار را بکند اما من معلم به خودم می گویم که من برای این حرف خودم شواهد قوی و متقن و حداقل در حد ظن قوی هم ندارم. در مورد بندر شهید رجایی هم همین طور است حداقلش این است بگوییم متخصصان موشکی متخصصان شیمی دان به ما بگویند نوع دود نوع شعله نوع خرابی ها نشان دهنده آن سوخت جامد موشکی هست و متخصصان آتش نشانی به ما بگویند که این نوع اتفاقات نشان دهنده تعمد هست چون متخصصان آتش نشانی می توانند این را بگویند وقتی یک ساختمان آتش می گیرد متخصص آتش نشانی می گوید این ساختمان تعمدا آتش گرفته یا سیم جرقه کرده غیرعمد بوده تا زمانی که گزارش های آنها نیاید، من نه متخصص شیمی نه متخصص آتش نشانی هستم 

عبدی مدیا: به لحاظ سیاسی شما چنین حسی را دارید 

مجید بهستانی: امکانش هست، به لحاظ سیاسی احتمال خرابکاری اسرائیل احتمال بالایی است اما به لحاظ شواهد تجربی من فعلا منتظر گزارش های دقیق تر و واقعی تر هستم اتفاقا همین را می گویم می گویم باید منتظر باشیم من خرابکاری اسرائیل را فعلا روایت قوی تر نمی دانم. 

عبدی مدیا: سناریوتان برای روزهای آتی چیست؟ گفتید احتمال اینکه به توافق برسند هست، اگر به هر دلیلی یعنی آن مسائل جزئی که می خواهم وارد شوم مثلا غنی سازی 5 درصد 4 درصد بکنیم نکنیم موشکی یا هر چیزی و عاملی بشود برای اینکه توافق نشود یک دفعه خواب نما شوند، سناریوی بعدی چیست؟ فکر می کنید امریکایی ها چه کار خواهند کرد؟ جنگ می شود؟ حمله می شود؟ 

مجید بهستانی: احتمال جنگ از طرف امریکا نمی بینم در جواب یک سوال دیگر هم عرض کردم احتمال زیاد اگر سطح تنش بین ایران و امریکا کنترل نشود نتانیاهو البته در صورتی که شرایط داخلیش بهم نخورد یعنی اگر فرض کنیم همین شرایطی که فعلی درش قرار گرفتیم تغییری نکند ادامه پیدا کند یک متغیر مداخله گر جدید نباشد حدس می زنم که اسرائیل یک درگیری نظامی محدودی را علیه تاسیسات هسته ای و تاسیسات نظامی ما انجام خواهد داد بسته به نوع واکنش ما علیه اسرائیل امریکا ممکن است وارد بشود یا نشود. امریکا حتی الامکان بنا بر این دارد که با ایران وارد درگیری مستقیم نشود این تحلیل من هست. 

عبدی مدیا: یعنی اینکه بعضا برخی از مسئولین جمهوری اسلامی می گویند که منطقه به آتش کشیده می شود، ممکن است برویم به سمت جنگ جهانی این را محتمل می بینید؟ یا اگر هر اتفاقی باشد محدود هست؟ این بر فرض این است که این مذاکرات انجام نشود به توافق نرسد هوا شود. 

مجید بهستانی: منطق جمهوری اسلامی از زمانی که وارد منطقه شد این بود که با امریکا وارد درگیری مستقیم نشود یعنی ما در اوج توانایی خودمان در دوران حاج قاسم در منطقه هیچگاه نوک لوله های تفنگ هایمان را به سمت نیروهای امریکا نگرفته ایم، تنها موردی که به امریکایی ها حمله کردیم پایگاه عین الاسد بود بعد از ترور حاج قاسم بود و آن هم به صورت کنترل شده بود یعنی ما به نحوی آنجا را موشک باران کردیم که کمترین صدمات به نیروی انسانی آمریکایی زده شود بعد از آن هم در وعده یک و دو ایران نشان داد که به دنبال پاسخ های مقتدرانه اقتدارآمیز است اما به دنبال پاسخ هایی نیست که جنگ آفرین باشد سطح تنش را بالا ببرد بلکه در واقع می خواهد سطح تنش را کنترل بکند، من فکر می کنم که در گام های اول ایران همچنان به شکل کنترل شده هم با اسرائیل و هم با امریکا مواجه شود اما اگر به این جمع بندی برسد که امنیت هستی شناختیش امنیت وجودیش دارد زیر سوال می رود قاعدتا دلیلی نخواهد داشت که باز به شکل کنترل شده بازی را ادامه بدهد آن موقع احتمالا احتمالش دور از ذهن نیست حمام خون راه خواهد افتاد چون حدس و تحلیل من این است همین الان بخش قابل توجهی از محور مقاومت با اشاره ایران سطح تنش را پایین آورده اند از عراق خیلی سر و صدا نمی شنویم، در لبنان حزب الله را کاملا در قفس است، در فلسطین و بخش های دیگر باز به همین ترتیب است. فکر می کنم اگر قرار باشد که تهران کاملا بمباران شود و کاملا سیستم جمهوری اسلامی بخواهد مختل شود و یا منحل شود آن موقع جمهوری اسلامی دیگر بازی کنترل شده را براساس قاعده نظریه بازی ها عرض می کنم ببرد به سمت بازی های توسعه یافته و خارج از کنترل به آن سمت حرکت کند. ولی این را بگویم امریکا هیچ وقت علاقه به آن سطح ندارد، اسرائیل شاید بخواهد این کار را بکند اینکه می گویم هیچ وقت نه اخلاقی نه فلسفی است هیچ وقت تئوریک و نظری است امریکا تمایل ندارد در آن سطح خودش را انجام بدهد چرا؟ چون که امریکا قدرت روبه افول است، امریکا نیاز دارد که با چین هم آوری کند امریکا نیاز دارد که با اروپا هم آوری کند، امریکا نیاز دارد با قدرت های بریکس، قدرت های نو ظهور اقتصادی هم آوری کند، اگر قرار باشد بخش مهمی از تمرکز خودش را یک دو شریان های مهم اقتصادی در غرب آسیا را و سه بخش مهمی از ثروتش را به پای جنگ بی دلیل با جمهوری اسلامی هدر بدهد قاعدتا این کار را نخواهد کرد. 

به نظرم امریکا خودش را با چین آماده می کند نه با ایران، یعنی هم آورد بزرگ با چین و روسیه است ایران نیست. 

عبدی مدیا: در مورد اینکه امریکا رو به افول است باید مناظره ای ترتیب بدهم با یکی دیگر از اساتید دانشگاه 

مجید بهستانی: آقای مطهرنیا 

عبدی مدیا: اساتید مختلفی هستند اتفاقا خیلی خوب است به نظرم طرح نظریات طرح نگاه های نظری و اندیشه های مختلف و تضارب آرا به نظرم کمک می کند که از یک سری تزها و یک سری آنتی تزها حداقل مردم به یک سنتز جدیدی برسند نگاه شما را بشنوند نگاه اساتید دیگر را بشنوند و خودشان تصمیم بگیرند و حداقل فهم بهتری ایجاد می کند با بسیاری از فرمایشات شما مخالف بودم اما اشتراکات زیادی هم داشتیم یعنی مثلا در خیلی از جاها به نظر می رسد طبیعت گفتگو هست با خیلی از اساتید ارجمندی که تشریف می آورند اینجا و به من این افتخار را می دهند که گفتگو کنم به همین صورت است اما باید بگویم که جایگاه من صرفا به عنوان یک خبرنگار هست و آنچه می پرسم در مقام پرسش هست نه در مورد مقام هایی که می تواند وارد مناظره شود من قصد مناظره را نداشتم بیشتر پرسش بود تا نگاه شما را در حوزه مسائل روز جویا شوم.

امیدوارم این گفتگوها ادامه دار باشند و بتوانیم در مورد موضوعات مهم اساسی هم صحبت کنیم شاید این شاه بیت موافقت شما و علاقه شما به بمب اتم هم خیلی نکته مهمی بود. اگر نکته پایانی مانده می شنویم. در پایان چه می شود؟

مجید بهستانی: واقعیتش احساسم این است که من به مدل سیمرغ الان باور دارم من تصورم براین است که از زیر این خاکستر یک ایران قدرتمندتر سربخواهد آورد من بیش از اینکه سوال های شما معطوف به روابط خارجی بود بیش از اینکه از روابط خارجی نگران باشم به سرمایه اجتماعی نگرانم، به مدل حکمرانی نگرانم، به میزان پایبندی مان به شعارهای انقلاب اسلامی به مردم به این چیزها نگران هستم شاید اصلا نیاز باشد که به جای بمب اتم درباره چیزهای مهمتر صحبت بکنیم آن چیزهایی که بیشتر در بقای ما تضمین خواهد کرد. ولی حالا در جمع بندی بخواهم بگویم من فکر می کنم روندهای منطقه ای در میان مدت الان در کوتاه مدت به ضرر ماست در میان مدت روندهای منطقه ای به نفع ایران تغییراتی خواهد کرد و ایران دوباره می تواند قدرت منطقه ای خودش را ولی در یک فرمت جدید نه در فرمت قبلی در یک فرمت جدید بازیابی کند. 

این آرزو نیست، این تحلیل است، دعا نمی کنم به عنوان آخر جلسه دعا کنید که مخاطبین آمین بگویند تحلیل من این است روندهای ژئوپلتیک در منطقه در میان مدت به نفع جمهوری اسلامی تغییر خواهد کرد الان اگر از من سوال کنید می گویم به نفع ما فعلا نیست. 

عبدی مدیا: خیلی به نظرم جالب خواهد شد در مورد این موضوع بحث کنیم سرفصل های متعددی را نوشتم که نمی دانم چه قدر زمان شما اجازه بدهد که این سعادت را داشته باشم با شما گفتگو کنم 

مجید بهستانی: سعادت بنده بود. 

فایل کامل گفتگوی عبدی مدیا با دکتر مجید بهستانی، استاد و عضو هیات علمی دانشگاه جامع امام حسین