خاطرات اکبر هاشمی - ۱۶ تیر ۱۳۷۶

ساعت شش صبح به فرودگاه رفتیم و بلافاصله به خوزستان پروازکردیم. محسن [هاشمی، رییس دفتر رییس جمهور] و آقایان [حمید] میرزاده، [رییس سازمان برنامه و بودجه]، محمد [هاشمی، معاون اجرایی رییس جمهور]، [بیژن نامدار] زنگنه، [وزیر نیرو]، همراه بودند. در پایگاه هوایى دزفول، استقبال رسمى بود. بلافاصله با هلى کوپترها به سوى محل سد کرخه - براى مراسم افتتاح بهره گیرى از مرحله اول سد- پروازکردیم. از بخش هاى مختلف سد بازدید نمودیم. با استفاده از فرازبند سد، امکان ذخیره 600 میلیون مترمکعب آب – یعنی به اندازه سه برابر ظرفیت فعلی سد کرج- به وجود آمده و اکنون 150 میلیون مترمکعب آب جمع شده است. دریچه ها را بازکردند و شاهد خروج 360 مترمکعب آب در ثانیه بودیم که منظره بسیار باشکوهى داشت و کلى لذت بردیم. سپس براى بهره بردارى و بازدید، دریچه بزرگ را بستند. دریچه تنظیم شده که 60 مترمکعب آب در ثانیه مى دهد. قرار شد از این به بعد همین 60 مترمکعب آب باز باشد که فعلاً براى کشاورزان منطقه خوب است و قابل زیادترکردن هم هست.

سپس با قایق ها روى دریاچه سد حرکت کردیم. طول دریاچه 10 کیلومتر شده و در نهایت 60 کیلومتر خواهد شد. از نحوه ساخت بدنه سد و سرریز و محل نیروگاه و تونل آبرسانى بازدید کردیم و به توضیحات مهندس [محمود] حجتى، [مدیر اجرایی پروژه] و سردار [حسن] دانایی فر، [فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا] گوش دادیم.

در مراسم افتتاح، توضیحات مهندس زنگنه، [وزیر نیرو] را شنیدیم. به تدریج که بدنه اصلى سد بالا مى آید، فرازبند هم جزیى از سد مى شود و ظرفیت دریاچه به تدریج بالا مى رود و هنگام بهره بردارى از سد، برنامه آزمایش هم انجام مى شود؛ خیلى کار بزرگى است. من هم در اهمیت اجراى سد توسط نیروهاى داخلى و آثار مهم مهار آب هاى خوزستان صحبت کردم. با هلى کوپترها از هوا شبکه هاى آبیارى زیر سد در دست احداث را بازدیدکردیم. قرار است به تدریج 300 هزار هکتار از اراضى زیر سد تحت پوشش شبکه ها برود.

به محل سد بزرگ گتوند پرواز کردیم. استماع گزارش مهندس حدادی و مهندس زنگنه دربارة طرح هاى مهار آب هاى کشور و برنامه ساخت 7 سد بزرگ روى کارون و ویژگى هاى این سد با ارتفاع 175 متر و ظرفیت 5/4 میلیارد مترمکعب آب و پرده گیرى از لوح، مراسم شروع اجراى سد انجام شد. من هم صحبت کردم. جمعى از مردم گتوند، براى تشکر و درخواست شهرستان شدن گتوند و اسم گذارى سد به نام گتوند و نه شوشتر جمع شده بودند. من هم دربارة اثر سد در اقتصاد منطقه صحبت کردم.

به محل سد کارون در شمال شرقى ایذه پرواز کردیم. مقدارى راه را با اتومبیل رفتیم. چون در محل سد، براى فرود هلى کوپترها جاى مناسبى نبودکه خلبان ها ببینند. پس از نماز و ناهار و استراحت، از قسمت هاى در دست ساخت سد بازدیدکردیم. خیلى عظیم است؛ مخصوصاً سالن هاى بزرگ که در زیر کوه ها حفر شده براى نیروگاه ها و ترانس ها و شیرها که نزدیک یک و نیم میلیون مترمکعب سنگ بردارى است.

برنامه دوختن سقف ها و دیواره هاى سنگى سالن ها را دیدیم که جالب است. سپس دستور انحراف آب کارون را دادم که آن هم جالب و باشکوه انجام شد. در جمع مدیران، گزارش آقاى زنگنه و مهندس [حبیب الله] بى طرف را شنیدیم. با 200 میلیارد تومان هزینه، سد و نیروگاه ساخته می شود. من هم صحبت دلگرم کننده اى داشتم.

به سوى سد مارون پرواز کردیم. بیش از یک ساعت در پرواز بودیم؛ به طور کلى امروز وقت زیادی در پرواز با هلى کوپترها گذشت. از بخش هاى مختلف سد بازدید کردیم. خیلى عظیم است؛ با 170 متر ارتفاع، بلندترین سد خاکى کشور است. با یک میلیارد و 200 میلیون مترمکعب گنجایش.

از داخل یکى از تونل هاى انحراف آب که اکنون براى تخلیه آب در نظر گرفته شده، آب زیادی نشت مى کند - حدود پنج مترمکعب در ثانیه - که باعث نگرانى خیلى ها شده. در اثر اشتباه مشاور پیش آمده، ولى وزارت نیرو معتقد است که به آسانى جبران مى شود؛ یعنى پس از پایین رفتن آب، تونل را آب بندی مى کنند. از امروز که بهره بردارى با رها کردن آب بیشتر شروع مى شود، در مدت چهار ماه خالى خواهد شد و در دو ماه ترمیم مى گردد.

در بالای سد، مراسم بهره بردارى بود. گزارشى کامل از مقدار آبرسانی توسط آقاى مهندس [محمدرضا] شمسایى، مدیرکل آب شنیدیم. گفت، کل آب قابل استحصال استان [خوزستان]، حدود 34 میلیارد مترمکعب آب است که با 35 سد مهار و توزیع مى شود. بیش از ده سد ساخته شده و 14 سد در دست ساخت است و بقیه در حال مطالعه و 12 هزار مگاوات برق آبى خواهیم داشت.

من هم صحبت مفصلى از اهمیت طرح سد مارون کردم که باعث عمران 55 هزار هکتار زمین در بهبهان، رامهرمز، امیدیه، رامشیر و شادگان شده و مانع تخریب سیل هاى مخرب مى شود. سپس در کنار منظره جالب پرش آب خروجى از لوله ها، فیلم گرفتند.

در مسیر برگشت، از کارگاه ساخت لوله هاى قطور شرکت نیرپارس بازدید کردیم. از قرارگاه بهبهان، با هواپیما به سوى خرم آباد پرواز کردیم و ماه ربیع الاول را با آب پُر شده از سد مارون نوکردیم. با دو ساعت تأخیر، ساعت ده شب، در فرودگاه خرم آباد مورد استقبال رسمى قرار گرفتیم.

پس از نماز در همان جا مراسم بهره بردارى از حدود 400 طرح عمرانى در سراسر استان [لرستان]، با هزینه 80 میلیارد تومان برگزار شد. وزراى کشور، ارشاد، نیرو، راه و ترابری، معادن و فلزات و مدیر صداوسیما، دربارة طرح هاى خود توضیح دادند. [آقای محمدجواد محمدی زاده]، استاندار [لرستان] هم گزارشى از پیشرفت استان و برنامه هاى موفق سازندگى داد. به خاطر اینکه آقاى کوروش فولادی، [نماینده خرم آباد]، اخیراً در محل از عدم کارایى استاندار گفته بود، تلاش دارد که کارهایش را توضیح بدهد. من هم صحبت کوتاهى کردم؛ به خاطر خستگى و پشه فراوان در جلسه، کم حرف زدم. دو لوح سپاس توسط استاندار و [آقای سیدکاظم حسینی میانجی ]، امام جمعه به من اهدا شد.

براى شام به قلعه فلک الافلاک رفتیم. اخیراً از ارتش گرفته و بازسازى کرده اند و تبدیل به موزه شده است. موزه را افتتاح کردیم و از سلولى که آیت الله [ابوالقاسم] کاشانى، مدت کوتاهى در آنجا حبس بوده اند، بازدید نمودیم. در محفل شعرا و هنرمندان شرکت کردیم. چند سرود در وصف دولت سازندگی اجرا شد. شام خوردیم. از چشمه ای پُرآب و جالب بازدید کردیم. از بالا منظره خرم آباد را دیدیم؛ زیباست. براى استراحت به استاندارى رفتیم. ساعت یک بامداد، با خستگى مفرط خوابیدم.