خاطرات اکبر هاشمی - ۱۳ تیر ۱۳۷۵

ساعت هفت و نیم صبح به فرودگاه [مهرآباد] رفتیم و براى افتتاح و بررسى طرح عمرانى منطقه شمال خراسان، بلافاصله به سوى فرودگاه بجنورد پرواز کردیم. [آقایان حسین محلوجی، بیژن نامدار زنگنه، غلامرضا آقازاده، محمدرضا نعمت زاده، مرتضی محمدخان، اکبر ترکان و عیسی کلانتری]، وزیران معادن و فلزات، نیرو، نفت، صنایع، اقتصاد و دارایى، راه و ترابری وکشاورزى و آقایان [حمید] میرزاده، [رییس سازمان برنامه و بودجه]، [محسن] نوربخش، [رییس کل بانک مرکزی]، محسن [هاشمی، رییس دفتر رییس جمهور]، مهدی، [مدیرعامل شرکت تأسیسات دریایی] و حسین [مرعشی، نماینده کرمان] همراه بودند.

در فرودگاه، استقبال توسط مقامات محلى بود. همان جا ضمن مراسمى فرودگاه را افتتاح کردیم. با هزینه اى نزدیک به دو میلیارد تومان، با کمک من، وزارت نفت، راه، معادن و فلزات و کمک مردم محلى ساخته شده است. آقاى [علی] شاهچراغى، [رییس سازمان هواپیمایی کشوری] گزارش داد. من هم در اهمیت فرودگاه براى منطقه صحبت کردم.

به پتروشیمى بجنورد رفتیم؛ کارخانه عظیمى است. 500 هزارتُن کود اوره تولید مى کند. مهندس [محمد] احتیاطى، [مدیرعامل مجتمع پتروشیمی بجنورد] توضیحات داد. نزدیک 400 میلیون دلار هزینه ارزى داشته است؛ از تولید اوره خودکفا مى شویم. از بخش هاى مختلف، از نقطه ورود گاز و دریافت ازُت هوا تا محل بارگیرى کود توسط کامیون ها را بازدیدکردیم. ماده تولید، گاز شیرین است که از سرخس می آید و ازُت است که از هوا مى گیرند؛ با ترکیب 54 + 46 . سپس به توضیحات آقای [غلامرضا] آقازاده، [وزیر نفت] گوش دادیم. من هم صحبت مفصلى در اهمیت صنعت پتروشیمى و این کارخانه نمودم.

به نظر مى رسد، اگر امروز بخواهیم شبیه آن را بسازیم، کمتر از 200 میلیون دلار هزینه شود. این روزها به خاطر عقب ماندگى در صنعت و ارزانى دلار چنین شده است. سفیر ژاپن و جمعى از خارجیان هم که همکارى داشته اند، بودند. از آنها تشکر کردم. نماز و ناهار و استراحت همان جا بودیم.

به اسفراین پرواز کردیم. در راه آقاى محسنى، سرپرست استانداری[خراسان] و آقاى نوروزى، نماینده اسفراین توضیح مى دادند. آقاى نوروزى به خاطر توجه زیاد به عمران حوزه انتخابیه اش، از دولت ممنون است. در محل سد بیدواز و رودخانه اى به همین نام پیاده شدیم. آقاى زنگنه، [وزیر نیرو] و مهندس حسینى، [معاون آب منطقه اى خراسان] توضیح دادند. سد خاکى متوسط با مخزنى به ظرفیت 60 میلیون مترمکعب براى آب شهر و کشاورزى است. آب هاى فصل بارندگى و سیل، معمولاً تاکنون در کویرهاى سبزوار از دسترس خارج مى شد. حدود چهار میلیارد تومان هزینه دارد. ساخت سد،کمک زیادی به بهبود وضع کشاورزى و شهرى و صنعت مى کند.

روستاییان اطراف جمع شده بودند. خانه هایشان زیر آب دریاچه سد مى رود. به آنها اطمینان دادم که بهاى املاک و زمین، به قیمت خوب به آنها داده مى شود؛ تشکر کردند. به منطقه مجتمع صنایع سنگین اسفراین در جنوب غربى شهر پرواز کردیم. همان جا برنامه مراسم چند طرح مهم انجام شد.

وزارت راه و ترابری، مراسمى براى افتتاح چهار قطعه راه در منطقه اسفراین داشت. [آقای اکبر ترکان]، وزیر راه و ترابری و مهندس حلوایى، [معاون وزارت راه] توضیح دادند. شهر را از بن بست در آورده است. من هم صحبت دلگرم کننده نمودم. سپس با ماشین، چند کیلومترى در راه اسفراین به بجنورد رفتیم؛ راه بسیار خوبى است.

در کارخانه ساخت قطعات سنگین صنعت، به گزارش [آقای حسین فلاح]، مدیرکارخانه و [محمدرضا نعمت زاده]، وزیر صنایع گوش دادیم؛ طرح مهمى است. پیش از انقلاب با شوروى سابق طراحى کردند، ولى در برنامه اول کار آن با مشاورت اتریشی ها، شروع شده

است. حدود 250 میلیون دلار ارزبرى دارد. قطعات بزرگى براى صنایع سنگین، مثل محورهاى واگن قطار، بدنه تانک و توپ و هواپیما و نظایر آن مى سازد. فاز اول راه اندازى شد. واحد ریخته گرى و واحد ذوب در دست انجام است. از خط تولید بازدید کردیم. محور واگن و لوله های بلند توپ را مى زدند. من هم صحبت هاى دلگرم کننده اى در تاریخ کار و اهمیت و ضرورت طرح ایراد کردم و کلنگ فازهاى بعدی را زدم.

سپس کلنگ کارخانه لوله هاى بدون درز را در آنجا به زمین زدم؛ کار مهمى است. اخیراً تصویب کرده ایم و ماشین آلات را به صورت مجموعه کارخانة مشغول کار در بلژیک، به قیمت 15 میلیون دلار خریده اندکه درآمد فراوانى دارد: سالیانه بیش از صد میلیون دلار. لوله هاى مورد نیاز صنعت و [لوله کشی] گاز را وارد مى کنیم.

براى مراسم شروع کار 120 شرکت تعاونى تولید روستایى جدید در استان خراسان رفتیم. در راه به مزرعه اى رسیدیم که در آن یک کمباین مشغول درو بود. ایستادیم. سوار کمباین شدم و به جاى راننده آن را هدایت کردم. فیلم و عکس گرفتند؛ جالب بود. همراهان تعجب کردند که توانستم به آسانى از عهده راندن کمباین برآیم؛ قبلاً سوار نشده بودم.

در محل اجتماع روستاییان، مواجه با استقبال گرمى شدیم. با عبور از مقابل صف روستاییان، زنان و مردان و اطفال، ضمن حضور در مراسم، از لوح یادبود پرده بردارى کردیم و دکتر [عیسی]کلانترى، [وزیر کشاورزی] توضیحات داد. تشکیل این تعاونى ها و یکپارچه سازى اراضى کوچک، آثار مهمی دارد، منجمله باعث دوبرابر شدن محصول و کم شدن هزینه تولید مى شود. از چند نفر از روستاییان حاضر دربارة وضع تعاونى ها سئوال کردم. نظر مساعدی ابراز کردند و ممنون بودند. من هم صحبت هایى در همین زمینه کردم.

به خاطر غروب آفتاب و اصرار خلبانان هلى کوپترها که از سان ست [= غروب آفتاب]، مخصوصاً در مناطق کوهستانى نگران اند، صحبت را کوتاه کردم و بلافاصله به سوى بجنورد پرواز کردیم. بعد از مغرب رسیدیم. در محل بیمارستان فرود آمدیم. آنها هم به خاطر تأخیر ما، نگران شده بودند. جمعیت زیادی، بدون برنامه اطراف بیمارستان جمع شده بودند. به میان آنها رفتم. از محبت هایشان تشکر و از عدم تنظیم برنامه دیدار مردمى به خاطر فشردگى برنامه، عذرخواهى کردم. در بیمارستان، نماز مغرب و عشا را خواندم و از قسمت هاى مختلف بازدید کردیم و از لوح یادبود پرده برداشتم. آقاى [مهدی] کرباسیان، [رییس سازمان تأمین اجتماعی]، در اجتماع حضار توضیح داد؛ 96 تختخواب با تجهیزات کامل و 11 هزار مترمربع بنا با هزینه یک میلیارد و دویست میلیون تومان. من هم صحبت تشکرآمیز نمودم و از اهمیت عمومى شدن بیمه درمانى گفتم.

سپس براى شام و استراحت به کمپ پتروشیمى در یک منطقه کوهستانى در جاده بجنورد- شیروان رفتیم. جاى خوبى است. هوا هم خوب بود؛ گرچه راحت نخوابیدم.