خاطرات اکبر هاشمی - ۶ اسفند ۱۳۷۶

با پذیرفتن توافق بین کوفى عنان، [دبیرکل سازمان ملل] و عراق از سوى شوراى امنیت، آرامشى بر فضاى بین المللى به وجود آمده و با اعلان نظر اتحادیه اروپا، مبنى بر شروع مذاکره در سطح وزیران با ایران هم گامى به سوى همکارى ما با اروپا برداشته شده است.

ابتدا به قبرستان بقیع رفتم. وارد محوطه جاى گنبد شدیم و کنار قبرها نشستیم. زیارت جامعه و دعاى دیگر و زیارت امین الله توسط آقایان ایران منش و دعایى قرائت شد. خبرنگاران فیلم و عکس تهیه کردند. خانم ها پشت دیوار مانده بودند؛ به آنها اجازه ورود نمى دهند. به متصدی بقیع گفتم، موافقت کندکه وارد شوند؛ نپذیرفت وگفت، حرام است. گفتم، حرام نیست. باز هم نپذیرفت. اصرارکردم؛ تلفنى با مقامات بالا صحبت کردند و بالاخره موافقت کردند. باعث خوشحالى زایدالوصف همراهان و خانم ها شد. آنها هم بر سر قبرها رفتند. سفیرمان و دیگران مى گویند، در تاریخ جدید بقیع بى سابقه است. در بخش هاى دیگر بقیع هم گشتى زدیم و فاتحه خواندیم.

قبر عثمان را هم مثل قبور ائمه ما به حالت خاکى نگه داشته اند. دلم بر غربت قبور ائمه بقیع سوخت. چهار امام! امام حسن (ع)، امام سجاد(ع)، امام باقر(ع) و امام صادق (ع) و به قول آنها قبر حضرت فاطمه، دختر عموى پیغمبر(ص)، در محدوده گنبد، توسط وهابى ها تخریب شده، فقط صورت قبرى دارند. در محوطه خاکى، مقدارى از سنگریزه ها را از روى قبر ائمه برداشتم ودر جیبم ریختم؛ دیگران هم چنین کردند.

در قبرستان بقیع، هنوز جنازه دفن مى شود و تنها مقبره مدینه است. همه مرده ها را اول به حرم شریف می برند و نماز برآنها مى خوانند و سپس به بقیع مى برند؛ گویا دارویى بر آنها مى زنندکه اجساد زودتر بپوسند تا بتوانند مرده هاى جدید را دفن کنند.

از آنجا به مرکز طبع و نشر قرآن کریم رفتیم. توضیحات دادند. مرکز عظیمى است، با هزار و 800 کارکُن و ظرفیت چاپ 30 میلیون نسخه قرآن در سال که معمولاً 10 میلیون نسخه در سال چاپ مى کنند. گفتند تمامى آنها را مجانى به مسلمانان سراسر جهان مى دهند. یک مجموعه نوارپُرکنى مدرن دارند که نوارهاى قرآن پُر مى کنند و به مسلمانان هدیه مى کنند. قرآن را با 20 ترجمه از زبان هاى زنده دنیا چاپ کرده اندکه نمونه اى از همه آنها را به من هدیه کردند.

از سالن بزرگ چاپخانه بازدیدکردیم. ماشین بزرگ چاپ را از نزدیک دیدم؛ شایسته تحسین است. عمده کارگران از کشورهاى دیگر هستند. با یک کارگر فنى بنگلادشی صحبت کردم؛ گفت، سه سال است که اینجا کار مى کند و 400 ریال سعودی حقوق مى گیرد. اصولاً کارهاى کارگرى، اکثراً توسط خارجى ها انجام مى شود. در دفتر یادبودشان از کار مهم شان تجلیل کردم.

پس از تجدیدوضو در دفتر رییس مجتمع، براى دیدن سایر بقاع متبرکه به مسجد ذوقبلتین رفتیم. دو محراب مقابل یکدیگر در شمال و جنوب مسجد، درست در محراب سوى مسجدالاقصى به خطوط عربى، فارسى و اردو، اشاره به تغییر قبله به سوى کعبه کرده اند. نماز هدیه مسجد را خواندیم. به محل مساجد فتح و سلمان و على و ابوبکر و عُمَر و فاطمه و ... رفتیم.

در مسجد فتح، نماز هدیه خواندیم. چند زن مصرى هم آنجا بودند. گفتند، ساکن مدینه اند. درب مسجد حضرت زهرا را مسدودکرده اند. از آنها خواستم که بازکنند. مسجد ابوبکر را به کلى خراب کرده اند. گفتند، براى تجدید بناست. این مساجد در منطقه جنگ خندق واقع اند. توضیحاتى دربارة صحنه جنگ دادند؛ چون آثارى از خندق نمانده است؛ قابل تطبیق نبود. آقاى مولوى اسحاق مدنى که همراه ما است، گفت در آن موقع که در مدینه تحصیل مى کرده، آثارى از خندق بوده، ولى فعلاً آنجا تبدیل به منطقه مسکونى شده است.

از آنجا به مسجد قُبا رفتیم. در نماز ظهر آنها شرکت کردیم. به امام مسجد اقتدا نمودیم. بعد از نماز با امام مسجد در محراب احوال پرسى و مذاکره کردیم. استاد قرآن دانشگاه شرعى است. حافظ قرآن است و لحن ترتیل خوبى دارد. آزمایش حفظ قرآن از ایشان نمودم؛ دو آیه شبیه به هم را که در سوره توبه داریم: «فَلا تُعْجِبْکَ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ» و چند اختلاف جزیى دارند، گفتم بخواند؛ به خوبى خواند و متوجه تفاوت ها بود.

از آنجا به مسجد جمعه و سپس به منطقه اُحُد رفتیم. پس از زیارت قبور شهداى اُحُد از پشت پنجره ها - درب محوطه قفل بود- توضیحاتى شنیدیم؛ دربارة صحنه جنگ اُحُد و تنگه معروفى که کفار از آن به عقبه مسلمین حمله کردند، ولى چند نظر در محل تنگه بود که به نتیجه نرسیدیم. خسته بودیم. به هتل مراجعت کردیم.

بعد از ناهار و استراحت و مطالعه گزارش ها، براى بازدید از طرح اصلاح و تکمیل حرم شریف ابتدا بیرون شهر رفتیم. در کنار مدینه الحجاج از نیروگاه و بخش سردکردن آب براى تهویه حرم بازدیدکردیم. هشت نیروگاه مولد برق به ظرفیت 20 مگاوات براى احتیاط دارند و آبِ سرد شده را از آنجا از طریق لوله به منطقه حرم مى فرستند. لوله های رفت و برگشت از درون تونل عظیم و وسیع زیرزمینى عبور مى کند.

از زیرزمین خیابان سلام، به سوى حرم آمدیم؛ گفتند نُه کیلومتر است. به پارکینگ بسیار عظیم و مدرنى منتهى شدکه زیر منطقه حرم، در دو طبقه با گرانیت و زیبا و پُرخرج ساخته اند. ظرفیت چهار هزار و 500 ماشین را دارد. در دفتر یادبود، این همت را تحسین کردم.

به هتل برگشتیم. جمعى از همراهان آمدند. دربارة اهمیت طرح توسعه حرم و نیز طرح توسعه اطراف بقیع صحبت کردیم؛ گفتند، حدود شش میلیارد دلار هزینه شده است. سرشب خاطرات دیروز را نوشتم. براى زیارت به حرم مطهر رفتم. نماز عشا را با آنها به جماعت خواندیم. بعد از نماز، به زیارت های مختلف پرداختیم. تا حرم را خلوت کردند و سپس با آرامش زیارت را تکمیل کردیم. بخش هاى دیگر از توسعه حرم را دیدیم. به هتل برگشتیم. گزارش ها و خلاصه اخبار و روزنامه های تهران را از روى کامپیوتر خواندم.