خاطرات اکبر هاشمی - ۵ اسفند ۱۳۶۲

صبح زود باخبر شدیم که دشمن دو شهر بروجرد و خرم آباد را با موشک زده است و نزدیک به 100 نفر شهید و 350 نفر مجروح شده اند و خرابى بسیار به وجود آمده است. قرار شد خبر تصرف جزیره نفت خیز مجنون را براى جبران تبلیغات صدام اعلان کنند و شهرهاى عراق را از پاوه بزنند. نیروى هوایى هم در این رابطه دو سه عملیات در العماره و رواندوز انجام داد.

هلى کوپترها امروز با تأخیر فعال شدند و تا حدودى مشکلات آن طرف هور رفع شد. امروز وضع ستاد تبلیغات جنگ خوب نبود و کار اطلاعیه ها ناقص بود.

عصر [آقاى اسفندیار حسینى] فرمانده نیروى دریایى آمد تا بگوید هاورکرافت ها را نمى شود از خلیج فارس به هور آورد. دیشب از طریق[آیت الله] آقاى خامنه اى خواستیم که بیاورند. براى حل مشکل از آقاى اسفندیار حسینى خواستم به قرارگاه نجف بروند و هور را ببینند و تصمیم نهایى را بگیرند.

خبر رسید که با هواپیما، شهرهاى کوهدشت، پل دختر و مهاباد را زده اند و جمعى را شهید کرده اند. با نیروى هوایى صحبت شد که به تلافى آن، بغداد را بزنند.

عصر، سوخت تانکر هواپیماهاى اف ـ 14 که فضاى جبهه را حفاظت مى کنند، تمام شده بود. ساعت پنج بالاجبار به پایگاه رفتند. هوانیروز هم کارش را تعطیل کرد. به محض رفتن اف ـ 14ها هواپیماهاى دشمن فعال شدند و جاده را زدند.

اول شب، قرار بود با سه قرارگاه اینجا مشورت داشته باشیم. [قرارگاه] نجف گرفتار بود، نتوانست بیاید. [قرارگاه] کربلا آمد و با آقاى صیاد مفصلاً صحبت کردم. اعتراض هایى دارد. همچنان مشکل اختلافات را داریم. قسمت اعظم نیروهاى ارتش، عملاً راکد و مقدارى وقت گیر است.

پس از مشاورت در ستاد، تصمیم گرفتیم که [قرارگاه] کربلا، نیروهاى خود را براى عبور از خط و استفاده از موفقیت [قرارگاه] نجف - در صورت باز شدن جاده طلائیه - آماده کنند. شام خوردند و رفتند.

آقایان محسن رفیق دوست و رحیم صفوى آمدند. ناراحت بودند. در جبهه هاى قرارگاه نجف، مشکل پیش آمده است. الحاقى که قرار بود بین نیروهاى مستقر در جزایر با جبهه طلائیه پیش آید و راه زمینى به جزایر باز شود، انجام نشده است. در عمل اشتباه بزرگى به این شرح مرتکب شده اند: دیشب در قرارگاه نجف، پیشنهاد شد از دو طرف عمل کنند و ملحق شوند. آقاى صیاد [شیرازى] مخالفت کرد و پیشنهاد اعزام نیروى بیشتر و تازه نفس به جزیره و کسب استعداد لازم براى شب بعد کرد؛ فرماندهان سپاه هم پسندیدند. به واحدها دستور دادند که آن شب عمل نکنند، ولى زود فهمیدیم که از داخل جزیره، لشکر نجف اشرف به تنهایى عمل کرده و از پشت به دشمن زده و پیشرفت خوبى داشته که خود را نزدیک به طلائیه رسانده و پل طلائیه را هم گرفته است. مجبور شدیم به لشکر محمد رسول الله (ص) بگوییم که روز عمل کنند و ملحق شوند، ولى عملیات روز موفق نبود و به شب کشیده شد. از طرفى در تنگه العزیر هم دشمن، پل و تنگه را گرفته و به شرق دجله در کنار دجله از قرنه تا العزیر نفوذ کرده است و به جز یک نقطه، دشمن بر دجله مسلط است. به این ترتیب راه اصلى بصره - عماره را هم تأمین کرده و مى تواند به خوبى نیرو برساند. با این خبر که تاکنون ما را در جریان نگذاشته بودند، ما هم ناراحت شدیم.

برنامه این بود که شب، با نیروهاى تازه نفس که هلى برد شده بودند، عمل کنند و العزیر را پس بگیرند و در جنوب جزایر عمل کنند و الحاق صورت گیرد. این عملیات قبل از فرماندهى من در ستادها و بخصوص ستاد مرکزى، تصویب شده است. ابتکار از سپاه بود. فرماندهى سپاه، معتقد است با عملیات کلاسیک عادى، نمى شود دشمن را شکست داد و باید از نقاطى که دشمن غافل است، به شیوه هاى خاص سپاه وارد عمل شد؛ مثل همین هور، جزیره و ... اما فرماندهى ارتش این گونه عملیات را با آموزش ها، تجربه ها، ابزار و پرسنل خود، منطبق نمى دانند و مایل نیستند در آن شرکت کنند. مستقلاً هم نمى توانند عملیات قابل توجهى انجام دهند. این تضاد، کار را به اینجا رسانده که فردى خارج از نیروهاى مسلح - مثل من - مسئول هماهنگى و فرماندهى شود. دستور را عمل مى کنند، اما چون اعتقادى به آن ندارند، بازده مطلوبى ندارد.

باید از این تجربه، براى عملیات هاى آینده از ابتداى طراحى و مقدمات استفاده کنیم.