بسیاری از متهمین مالی مجرم نیستند./ داستان زندان رفتنم-[بخش چهارم]

درپست قبلی اشاره داشتم که بسیاری ازقضات بدون رسیدگی جامع به پرونده‌های مالی و به صرف بدهکار بودن متهم، وی را زندانی میکنند. برخی از دوستان با نگاه حقوقی نوشتند که کارقضات درست بوده و آنها درچارچوب قانون، متهمین مالی را که قادر به پرداخت دیون‌شان نبوده‌اند زندانی کرده‌اند. قانون صراحت دارد که اگرصادرکننده چک یا هرمتعهد مالی دیگری،قادر به تامین تعهداتش نباشد، مجرم شناخته شده و می‌بایستی در زندان به سر برد تا بدهی‌هایش را تادیه نماید.

من البته آنچه که درخصوص متهمین مالی که دراوین با آنها به سرمیبردم نوشتم براساس آشنایی دوماهه‌ام با آنها بود. نه به‌ هیچ‌روی تخصص حقوقی دارم و نه علم واطلاعی ازقوانین و مقررات مالی. من انسانهایی را بواسطه اتهامات مالی پشت میله های زندان دیدم که با هیچ ملاک و معیاراخلاقی، نمیتوانستم آنها را خلافکار و مجرم تعریف کنم. یک کارخانه دار با بیش از یک‌هزار پرسنل؛ بازرگانی که بیش از پنجاه‌سال دربازارتهران تاجر قماش بوده؛ پیمانکاری که عهده دارچندین پروژه بزرگ عمرانی بوده؛ پزشک متخصصی که در کار تولید لباسهای یکبار مصرف پزشکی بوده؛ معدنکاری که صاحب یکی از بزرگترین معادن سنگ آهن کرمان است و ذوب آهن اصفهان یکی از مشتریانش است و بسیاری موارد مشابه دیگر. چگونه میتوان آنها را مجرم تعریف کرده و زندانی نمود؟.

پاسخ برخی از دوستان حقوقدان آن بود که متهمی که چک برگشتی یا دیون حقوقی دیگری داشته و نتوانسته آنهارا تامین کند، قانون حکم میکند که بعنوان متهم به زندان بیفتاد تا زمانیکه دیونش را تادیه نماید. بعبارت دیگر، قاضی صرفا قانون را اجرا کرده. پرسش بنده ازاین دوستان آنست که اگر وظیفه قاضی صرفاً رویت نام صادر کننده چک وسپس صدور قرار مجرمیت وی باشد، اینکار را هرفرد دیگری که سواد خواندن و نوشتن هم داشته باشد قادر است انجام دهد. آیا برای قاضی، پی بردن باینکه متهم چگونه به آن وضعیت رسیده نبایستی اهمیتی داشته باشد؟

بماند اینکه زندانی نمودن یک فعال اقتصادی چه کمکی میتواند به وی درجهت بازپرداخت بدهی هایش بنماید؟ضمن آنکه حسب قوانین موجود، با گذشت زمان، بدهی متهم با نرخ بهره رسمی منظما افزایش میابد.

کم نیستند بدهکارانی که ظرف چند سال بدهی آنان به بانک‌ها چندین برابرمبالغ اولیه شده. متهمی که مبلغ اولیه را نتوانسته تامین کند چگونه ممکن است مبلغ چندین برابرشده را بتواند تامین کند؟