لانا راوندی فدایی کیست؟ ایران‌شناس روس، پژوهشگر سرکوب‌های استالینی و عضو باشگاه والدای

لانا راوندی فدایی: آمریکا می‌خواهد چین را تضعیف کند و یکی از راه‌های آن، خراب کردن روابط ایران و چین است
خواندن
14 دقیقه
دوشنبه 1405/03/18 - 10:43کد خبر25305

دکتر لانا (سوتلانا) راوندی فدایی، ایران‌شناس برجسته، نویسنده، مترجم و استاد دانشگاه ایرانی-روسی، یکی از شاخص‌ترین چهره‌های آکادمیک در عرصه ایران‌شناسی معاصر جهان است. او که پژوهشگر ارشد انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه، استاد دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه (RGGU) و مدیر مرکز فرهنگ شرق است، با پیشینه خانوادگی منحصربه‌فرد خود — پدر ایرانی اهل کرمان که به شوروی مهاجرت کرد و مادر روس — پلی میان دو فرهنگ کهن ایرانی و روسی ایجاد کرده است. شهرت آکادمیک او عمدتاً مدیون کتاب شاخص «فتادگان در گردباد» (مشترک با تورج اتابکی، ترجمه آبتین گلکار، انتشارات باران سوئد، ۲۰۲۴) است که به سرنوشت بیش از ۲۰ هزار ایرانی قربانی سرکوب‌های فراگیر استالینی در شوروی می‌پردازد. راوندی فدایی همچنین به‌عنوان عضو باشگاه والدای (معتبرترین کلوب فکری-سیاسی روسیه) و حضور پی‌گیر در رسانه‌هایی چون Izvestia، Sputnik Iran و خبرگزاری‌های ایرانی، یکی از پراستنادترین تحلیلگران روس درباره دینامیک‌های قدرت در ایران معاصر، سناریوهای جانشینی رهبری و روابط ایران-آمریکا است.

لانا راوندی فدایی کیست؟

دکتر لانا (سوتلانا) راوندی فدایی (Lana Ravandi-Fadai)، ایران‌شناس برجسته، نویسنده، مترجم و استاد دانشگاه، یکی از شاخص‌ترین چهره‌های آکادمیک ایرانی-روسی در عرصه ایران‌شناسی معاصر است که با ترکیبی منحصربه‌فرد از پشتوانه دوگانه فرهنگی (پدر ایرانی-مادر روسی)، تخصص علمی در حوزه روابط ایران و شوروی-روسیه، و حضور پی‌گیر در نهادهای آکادمیک شاخص فدراسیون روسیه، به یکی از مرجع‌های اصلی پل میان فرهنگ ایرانی و فرهنگ روسی در آکادمی معاصر روسیه بدل شده است. راوندی فدایی، پژوهشگر ارشد انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه (Institute of Oriental Studies, Russian Academy of Sciences ـ یکی از معتبرترین مراکز شرق‌شناسی جهان)، استاد گروه مطالعات شرق معاصر در دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه (RGGU)، و مدیر مرکز فرهنگ شرق است.

اهمیت دکتر راوندی فدایی در سپهر ایران‌شناسی جهانی از چند جهت قابل بررسی است. نخست، پیشینه خانوادگی منحصربه‌فرد او ـ که در آن، پدر ایرانی او از اهالی کرمان و از کمونیست‌های دوره مهاجرت به شوروی بود ـ شالوده‌ای دوگانه فرهنگی-زبانی برای پژوهش‌های او در حوزه روابط ایران و شوروی فراهم آورده است. این پیشینه، که در آن، پدر او ـ به گفته خودش ـ به دلایل ایدئولوژیک کمونیستی به شوروی رفت و سپس از این تصمیم پشیمان شد اما همان‌جا ماند، در شمار روایت‌های پربازتاب «ایرانیان رفته به شوروی» محسوب می‌شود ـ روایتی که در نهایت، به موضوع اصلی پژوهش‌های آکادمیک دختر بدل شد. دوم، تخصص دوگانه او ـ که شامل تاریخ‌نگاری روابط ایران-شوروی (با تمرکز بر سرکوب‌های استالینی، دانشگاه کمونیستی کارگران شرق (KUTV)، و معماران دومیتی) و تحلیل سیاسی روز (با تمرکز بر روابط ایران-آمریکا، ایران-روسیه، تحولات منطقه‌ای، و دینامیک‌های قدرت در ایران معاصر) می‌شود ـ او را به یکی از معدود چهره‌های آکادمیک با توانایی پل زدن میان گذشته و حال ایران بدل کرده است. سوم، همکاری پایدار او با تورج اتابکی ـ استاد سرشناس تاریخ ایران در مؤسسه بین‌المللی تاریخ اجتماعی آمستردام ـ و انتشار کتاب شاخص «فتادگان در گردباد: سرگذشت و سرنوشت قربانیان ایرانیِ سرکوب‌های فراگیر استالینی در شوروی» (با ترجمه فارسی آبتین گلکار، انتشارات باران سوئد، ۲۰۲۴)، او را در شمار معماران اصلی بازخوانی تاریخی روابط ایران-شوروی قرار داده است.

راوندی فدایی همچنین به‌عنوان عضو شاخص باشگاه والدای (Valdai Discussion Club) ـ معتبرترین کلوب فکری-سیاسی فدراسیون روسیه ـ و حضور پی‌گیر در رسانه‌های بین‌المللی شاخص (از Izvestia و News.az تا IMESclub، Sputnik Iran، ایرنا، مهر نیوز، خبرآنلاین، فرارو، و IQNA)، به یکی از پربازتاب‌ترین صدای آکادمیک روسیه درباره ایران در فضای رسانه‌ای-سیاسی جهانی بدل شده است.

زندگی و پیشینه خانوادگی

دکتر لانا (سوتلانا) راوندی فدایی، در روسیه به دنیا آمد و در آن کشور رشد کرد. اطلاعات تفصیلی درباره تاریخ دقیق تولد او در منابع رسانه‌ای باز محدود است، اما آنچه از مصاحبه‌های متعدد او روشن است، پیشینه خانوادگی منحصربه‌فرد ایرانی-روسی اوست که شالوده هویت آکادمیک-فکری او را تشکیل داده است.

پدر ایرانی از کرمان

طبق روایت‌های راوندی فدایی در مصاحبه‌های متعدد، پدر او از اهالی شهر کرمان ـ یکی از شهرهای تاریخی-فرهنگی شاخص ایران در جنوب شرق کشور ـ بود. پدر او، در سال‌های اواسط قرن بیستم، به دلیل گرایش‌های ایدئولوژیک کمونیستی، به اتحاد جماهیر شوروی مهاجرت کرد و در آنجا اقامت گزید. در روایت‌های راوندی فدایی، پدر او پس از مدتی از این تصمیم پشیمان شد، اما به دلیل شرایط آن دوره ـ از جمله محدودیت‌های مهاجرت معکوس از شوروی به ایران در دوران جنگ سرد ـ نتوانست به وطن بازگردد و در شوروی ماند.

این پیشینه، که در شمار روایت‌های گسترده‌تر «ایرانیان رفته به شوروی» ـ گروهی که بیش از ۲۰ هزار نفر از آنان در دوران سرکوب‌های فراگیر استالینی در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ قربانی شدند ـ قرار می‌گیرد، در نهایت، به موضوع اصلی پژوهش‌های دکترای راوندی فدایی بدل شد. این پیوند شخصی-آکادمیک، یکی از وجوه قابل توجه شخصیت پژوهشی او محسوب می‌شود.

تحصیلات و فعالیت آکادمیک

راوندی فدایی تحصیلات دانشگاهی خود را در روسیه پی گرفت و در نهایت موفق به دریافت مدرک دکترای (PhD) در حوزه ایران‌شناسی و تاریخ معاصر ایران شد. در سلسله‌مراتب آکادمیک روسیه، او به مقام پژوهشگر ارشد (Senior Research Fellow) ـ یکی از رتبه‌های آکادمیک شاخص ـ ارتقا یافت.

فعالیت در انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه

نقطه عطف کارنامه آکادمیک راوندی فدایی، عضویت در انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه (Institute of Oriental Studies, RAS) است. این انستیتو، که تاریخی بیش از دو قرن دارد، یکی از معتبرترین مراکز شرق‌شناسی جهان محسوب می‌شود و در شمار مراکز پیشرو در پژوهش‌های مرتبط با ایران، خاورمیانه، و آسیای مرکزی قرار می‌گیرد.

راوندی فدایی در این انستیتو به‌عنوان پژوهشگر ارشد بخش مطالعات ایران فعالیت می‌کند. علاوه بر این، در انستیتو شرق‌شناسی، تدریس زبان و ادبیات فارسی را نیز بر عهده دارد.

استاد دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه (RGGU)

راوندی فدایی به‌عنوان استاد (Associate Professor) گروه مطالعات شرق معاصر در دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه ـ که در روسیه به نام مخفف RGGU (Российский государственный гуманитарный университет) شناخته می‌شود ـ فعالیت می‌کند. این دانشگاه، یکی از معتبرترین دانشگاه‌های روسیه در حوزه علوم انسانی، در شمار مراکز اصلی تربیت متخصصان شرق‌شناسی و مطالعات منطقه‌ای روسیه قرار می‌گیرد.

مدیر مرکز فرهنگ شرق

یکی دیگر از سمت‌های شاخص راوندی فدایی، مدیریت مرکز فرهنگ شرق (Eastern Cultural Centre) است. این مرکز، در شمار نهادهای فرهنگی-آکادمیک شاخص فعال در حوزه فرهنگ ایران و دیگر کشورهای شرق در فدراسیون روسیه قرار می‌گیرد و فعالیت‌های متعددی در زمینه گفت‌وگوی فرهنگی روسیه و ایران انجام می‌دهد.

آثار علمی-پژوهشی

دکتر راوندی فدایی نویسنده بیش از ۵۰ اثر علمی در حوزه‌های ایران‌شناسی، تاریخ معاصر ایران، و روابط ایران-روسیه است. مهم‌ترین آثار او عبارت‌اند از:

کتاب «فتادگان در گردباد»

شاخص‌ترین اثر راوندی فدایی، کتاب مشترک با پروفسور تورج اتابکی (استاد سرشناس تاریخ ایران در مؤسسه بین‌المللی تاریخ اجتماعی آمستردام، هلند) با عنوان کامل «فتادگان در گردباد: سرگذشت و سرنوشت قربانیان ایرانیِ سرکوب‌های فراگیر استالینی در شوروی» است. این اثر، که با ترجمه فارسی آبتین گلکار توسط انتشارات باران در سوئد در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، یکی از نخستین مطالعات جامع درباره سرنوشت ایرانیانی است که در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ در سرکوب‌های فراگیر استالینی در اتحاد جماهیر شوروی قربانی شدند.

این کتاب، که با استفاده از اسناد آرشیوی روسی و گفت‌وگو با بازماندگان نوشته شده، شالوده‌ای جدید برای فهم یکی از فصل‌های فراموش‌شده تاریخ معاصر ایران ارائه می‌دهد. در این اثر، نویسندگان تخمین می‌زنند که بیش از ۲۰ هزار ایرانی در طول این دوره قربانی سرکوب‌های استالینی شدند ـ ایرانیانی که بسیاری از آنان به دلایل ایدئولوژیک، اقتصادی یا سیاسی به شوروی رفته بودند.

کتاب «ایران‌شناسی سرخ»

اثر شاخص دیگر راوندی فدایی، کتاب «ایران‌شناسی سرخ» (Red Iranology) است که در آن، به تاریخچه مطالعات ایران در اتحاد جماهیر شوروی و فدراسیون روسیه پرداخته است. این کتاب، یکی از منابع مرجع در حوزه تاریخ‌نگاری ایران‌شناسی روسی محسوب می‌شود.

مقاله «دانشگاه کمونیستی کارگران شرق (KUTV

یکی از مقالات شاخص راوندی فدایی، «دانشگاه کمونیستی کارگران شرق (KUTV): پژوهشگران و دانشجویان ایرانی در مسکو ۱۹۲۰-۱۹۳۰» است که در فصلنامه تاریخ روابط خارجی در سال ۱۳۹۶ منتشر شد. این مقاله، به نقش دانشگاه شاخص KUTV ـ که در دوره میان دو جنگ جهانی، مرکز تربیت کادر کمونیستی برای کشورهای شرق محسوب می‌شد و در آن، تعداد قابل توجهی دانشجوی ایرانی نیز تحصیل می‌کردند ـ می‌پردازد.

مقاله «روابط ایران و آمریکا: از تنش تا گفت‌وگو؟»

راوندی فدایی همچنین مقاله شاخصی با عنوان «روابط ایران و آمریکا: از تنش تا گفت‌وگو؟» در شورای روسیه در امور بین‌الملل (RIAC) ـ یکی از معتبرترین مراکز فکری-تحلیلی روسیه در حوزه روابط بین‌الملل ـ منتشر کرده است. این مقاله، نشانه‌ای از تخصص او در حوزه تحلیل سیاست خارجی روز ایران است.

فصل در کتاب «روس‌ها در ایران»

راوندی فدایی همچنین فصلی در کتاب شاخص بین‌المللی «Russians in Iran: Diplomacy and Power in the Qajar Era and Beyond» (روس‌ها در ایران: دیپلماسی و قدرت در دوره قاجار و فراتر از آن) ـ مجموعه‌ای آکادمیک منتشر شده توسط ناشران بین‌المللی شاخص ـ نوشته است. این اثر، در شمار منابع مرجع در حوزه تاریخ روابط روسیه و ایران در عصر قاجار قرار می‌گیرد.

حوزه‌های اصلی پژوهش

محورهای اصلی پژوهش راوندی فدایی، در طول کارنامه آکادمیک او، عبارت‌اند از:

       تاریخ معاصر ایران (به‌ویژه دوره پهلوی و جمهوری اسلامی)

       روابط ایران-شوروی و سپس ایران-روسیه

       معماران دو ملیتی (همچون نیکلای مارکوف، معمار روسی-ایرانی فعال در ایران دوره پهلوی اول)

       دانشگاه کمونیستی کارگران شرق (KUTV) و مهاجرت ایرانیان به شوروی

       سرکوب‌های فراگیر استالینی و قربانیان ایرانی آن

       روابط ایران-آمریکا و سناریوهای دیپلماسی روز

       کوریدور شمال-جنوب و دیپلماسی اقتصادی منطقه‌ای

       امنیت قفقاز و آسیای مرکزی

       دینامیک‌های قدرت در ایران معاصر

همکاری‌های آکادمیک

راوندی فدایی در شبکه‌ای از پیوندهای آکادمیک بین‌المللی فعال است:

       پروفسور تورج اتابکی (مؤسسه بین‌المللی تاریخ اجتماعی آمستردام) ـ همکار اصلی او در کتاب «فتادگان در گردباد»

       النا آندریوا (Elena Andreeva) ـ ایران‌شناس روسی-آمریکایی

       رودین متی (Rudi Matthee) ـ تاریخ‌دان شاخص ایران در دانشگاه دلاوار آمریکا

       آبتین گلکار ـ مترجم شاخص آثار از روسی به فارسی (مترجم «فتادگان در گردباد»)

       نینا مامدوا (Nina Mamedova) ـ ایران‌شناس برجسته انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه

حضور رسانه‌ای بین‌المللی

راوندی فدایی به یکی از پر حضور‌ترین صدای روسی درباره ایران در رسانه‌های بین‌المللی شاخص بدل شده است:

       باشگاه والدای (Valdai Discussion Club): معتبرترین کلوب فکری-سیاسی فدراسیون روسیه

       News.az: پایگاه خبری-تحلیلی شاخص آذربایجان

       Izvestia (ایزوستیا): یکی از قدیمی‌ترین روزنامه‌های روسیه

       IMESclub (کلوب مطالعات شرق میانه و آفریقا)

       Sputnik Iran: شبکه رسانه‌ای روسی-فارسی‌زبان

       خبرگزاری‌های ایرانی: شامل ایرنا، مهر نیوز، خبرآنلاین، فرارو، و IQNA

دیدگاه‌ها و مواضع تحلیلی

راوندی فدایی در طول کارنامه تحلیلی خود، چارچوب فکری-سیاسی روشنی صورت‌بندی کرده است که در چند محور قابل پی‌گیری است.

تحلیل تطورات نسلی در نظام جمهوری اسلامی

در یکی از مواضع تحلیلی شاخص خود، راوندی فدایی به تحلیل مجتبی خامنه‌ای ـ پسر آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر ایران ـ پرداخت و او را «شخصیتی پیچیده‌تر و حتی انقلابی‌تر از پدرش - مجاهد» توصیف کرد. این تحلیل، که در رسانه‌های متعدد روسی و ایرانی بازتاب یافت، یکی از پربازتاب‌ترین ارزیابی‌های آکادمیک روسی از دینامیک قدرت در ایران معاصر بود.

همچنین، در دوره پیش از شهادت ابراهیم رئیسی، راوندی فدایی رئیسی را به‌عنوان «رهبر آینده احتمالی» ایران معرفی کرده بود ـ تحلیلی که در فضای پیش‌بینی سناریوهای جانشینی رهبری، بازتاب گسترده‌ای داشت.

رد سناریوی بازگشت سلطنت پهلوی

در یکی از مواضع شاخص و پربازتاب خود، راوندی فدایی اعلام کرد: «بازگشت سلطنت پهلوی به ایران عملاً غیرممکن است.» این موضع، در فضای فعالیت‌های متعدد رضا پهلوی در سال‌های اخیر، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های فارسی‌زبان داخل و خارج از کشور یافت.

رد سناریوی عملیات زمینی آمریکا

در یکی از تحلیل‌های راهبردی شاخص خود، راوندی فدایی اعلام کرد: «عملیات زمینی علیه ایران خودکشی برای دولت ترامپ خواهد بود.» این موضع، که در فضای پر تنش روابط ایران و آمریکا در دوره دولت دوم ترامپ، بازتاب یافت، نشانه‌ای از نگاه واقع‌گرایانه او به محدودیت‌های قدرت نظامی آمریکا در منطقه است.

هشدار درباره توافق عجولانه

راوندی فدایی در یکی از مواضع تحلیلی خود، هشدار داد که «توافق عجولانه با آمریکا به ضرر تهران خواهد بود.» این موضع، نشانه‌ای از نگاه دقیق او به دینامیک‌های مذاکراتی است که در آن، عجله یکی از طرف‌ها می‌تواند به امتیازدهی غیرضروری منجر شود.

تأکید بر عمق فرهنگ ایرانی

ویژگی متمایز چارچوب فکری راوندی فدایی، تأکید بر عمق ریشه‌های فرهنگی و هویتی ایران است. در نگاه او، «فرهنگ و هویت ایرانی ریشه‌ای عمیق‌تر از ایدئولوژی سیاسی دارد» ـ موضعی که در آن، تحلیل تحولات ایران نه صرفاً بر اساس متغیرهای ایدئولوژیک-سیاسی روز، بلکه با توجه به ساختارهای عمیق‌تر فرهنگی-تاریخی صورت می‌گیرد.

فایل کامل گفتگوی عبدی مدیا با پروفسور لانا راوندی فدایی؛ رئیس مرکز فرهنگی شرق و پژوهشگر ارشد مؤسسه خاورشناسی فرهنگستان علوم روسیه

 بدون فیلتر در کست‌باکس بشنوید
 

ارتباط با چهره‌ها و جریان‌ها

راوندی فدایی در شبکه‌ای از پیوندهای آکادمیک-فکری بین‌المللی فعال است. در سطح آکادمیک، رابطه او با انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه، دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه (RGGU)، مؤسسه بین‌المللی تاریخ اجتماعی آمستردام (از طریق تورج اتابکی)، و انتشارات باران در سوئد (ناشر فارسی کتاب «فتادگان در گردباد») از پیوندهای کلیدی او محسوب می‌شود.

در سطح هم‌نسلی-تخصصی، رابطه او با چهره‌های شاخص ایران‌شناسی بین‌المللی ـ از جمله تورج اتابکی، النا آندریوا، رودی متی، و نینا مامدوا ـ شبکه آکادمیک گسترده‌ای را شکل می‌دهد.

در سطح فکری-سیاسی، رابطه او با باشگاه والدای ـ که در آن، چهره‌هایی چون سرگئی کاراگانوف، فیودور لوکیانوف، و دیگر تحلیل‌گران شاخص روسی فعال هستند ـ یکی از مهم‌ترین کانون‌های فعالیت تحلیلی او محسوب می‌شود.

جمع‌بندی

دکتر لانا (سوتلانا) راوندی فدایی، یکی از شاخص‌ترین چهره‌های آکادمیک ایرانی-روسی در عرصه ایران‌شناسی معاصر است که با ترکیبی منحصربه‌فرد از پشتوانه دوگانه فرهنگی (پدر ایرانی اهل کرمان و مادر روسی)، تحصیلات و فعالیت آکادمیک در روسیه (انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه و دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه RGGU)، تخصص دوگانه در تاریخ‌نگاری روابط ایران-شوروی و تحلیل سیاسی روز، و حضور رسانه‌ای گسترده در سطح بین‌المللی (از باشگاه والدای تا رسانه‌های شاخص روسی و ایرانی)، جایگاهی منحصربه‌فرد در ایران‌شناسی معاصر اشغال کرده است. کارنامه او ـ از تحصیلات در روسیه، فعالیت پربار آکادمیک به‌عنوان پژوهشگر ارشد آکادمی علوم روسیه، تدریس در دانشگاه RGGU، مدیریت مرکز فرهنگ شرق، انتشار بیش از ۵۰ اثر علمی، همکاری شاخص با تورج اتابکی در کتاب «فتادگان در گردباد»، و حضور پی‌گیر در باشگاه والدای و رسانه‌های بین‌المللی ـ تصویری از یک «ایران‌شناس-پل فرهنگی» چندوجهی ارائه می‌دهد.

ویژگی متمایز راوندی فدایی، در سطح اول، هویت دوگانه او به‌عنوان ایرانی-روسی است؛ هویتی که در آن، نه‌تنها یک پشتوانه شخصی، بلکه یک سرمایه آکادمیک منحصربه‌فرد برای پل زدن میان دو فرهنگ غنی ایرانی و روسی فراهم می‌آید. این ویژگی، در میان ایران‌شناسان روسی معاصر، نسبتاً نادر است و او را در دسته‌ای ویژه از پژوهشگران قرار می‌دهد. در سطح دوم، تخصص دوگانه او در تاریخ و سیاست روز ـ که در آن، یک تاریخ‌نگار شاخص، در عین حال، در باشگاه والدای و رسانه‌های بین‌المللی به تحلیل تحولات سیاسی روز ایران می‌پردازد ـ یکی از وجوه قابل توجه شخصیت آکادمیک اوست.

از منظر تحلیلی، جایگاه راوندی فدایی، نمونه‌ای از پدیده «ایران‌شناس نسل سوم در روسیه» است؛ پدیده‌ای که در آن، فرزندان ایرانیان مهاجر به شوروی (دیار پدران)، در نسل سوم خود، با ترکیب پشتوانه خانوادگی-فرهنگی و تربیت آکادمیک کلاسیک روسی، در عرصه ایران‌شناسی فعالیت می‌کنند. این پدیده، که در ساختار آکادمی روسیه معاصر، نمونه‌های دیگری نیز دارد، در راوندی فدایی با ویژگی تمرکز ویژه بر سرنوشت ایرانیان مهاجر به شوروی (که تجربه شخصی-خانوادگی او نیز هست)، بازتاب ویژه‌ای یافته است.

آنچه از منظر امروز روشن است، این که موضوعاتی که راوندی فدایی در پژوهش‌ها و تحلیل‌های خود بر آنها تمرکز کرده ـ از تاریخ روابط ایران-شوروی و سرنوشت قربانیان سرکوب‌های استالینی، تا روابط ایران-آمریکا، دینامیک‌های قدرت در نظام جمهوری اسلامی، سناریوهای جانشینی رهبری، و مسائل امنیت منطقه‌ای ـ از پایدارترین موضوعات بحث در گفتمان آکادمیک-سیاسی ایران معاصر باقی مانده‌اند. در شرایطی که روابط ایران و روسیه در یکی از پر تنش‌ترین و در عین حال راهبردی‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر خود قرار دارد ـ به‌ویژه پس از جنگ روسیه-اوکراین، جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، و سناریوهای احتمالی مذاکرات با ترامپ ـ صدای تحلیلی-آکادمیک راوندی فدایی، با ترکیب پشتوانه تاریخی عمیق و حضور پی‌گیر در باشگاه‌های فکری شاخص روسی، یکی از مرجع‌های اصلی این گفت‌وگو خواهد بود.

سوالات متداول

لانا راوندی فدایی کیست؟

دکتر لانا (سوتلانا) راوندی فدایی، ایران‌شناس برجسته، نویسنده، مترجم و استاد دانشگاه ایرانی-روسی است. او پژوهشگر ارشد انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه، استاد گروه مطالعات شرق معاصر دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه (RGGU)، و مدیر مرکز فرهنگ شرق است. پیشینه خانوادگی منحصربه‌فرد او ـ که در آن، پدر ایرانی او اهل کرمان و از مهاجران ایرانی به شوروی بود ـ شالوده هویت آکادمیک-فکری اوست.

مهم‌ترین اثر راوندی فدایی چیست؟

شاخص‌ترین اثر راوندی فدایی، کتاب مشترک با پروفسور تورج اتابکی با عنوان «فتادگان در گردباد: سرگذشت و سرنوشت قربانیان ایرانیِ سرکوب‌های فراگیر استالینی در شوروی» است. این کتاب با ترجمه فارسی آبتین گلکار توسط انتشارات باران در سوئد در سال ۲۰۲۴ منتشر شد. اثر یکی از نخستین مطالعات جامع درباره سرنوشت ایرانیانی است که در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ در سرکوب‌های فراگیر استالینی قربانی شدند.

پدر راوندی فدایی چه پیشینه‌ای دارد؟

طبق روایت‌های راوندی فدایی، پدر او از اهالی شهر کرمان بود و در سال‌های اواسط قرن بیستم، به دلیل گرایش‌های ایدئولوژیک کمونیستی به اتحاد جماهیر شوروی مهاجرت کرد. پس از مدتی از این تصمیم پشیمان شد، اما به دلیل محدودیت‌های دوران جنگ سرد، نتوانست به ایران بازگردد. این پیشینه، شالوده پژوهش‌های آکادمیک راوندی فدایی درباره سرنوشت ایرانیان مهاجر به شوروی را شکل داد.

تخصص اصلی راوندی فدایی چیست؟

محورهای اصلی تخصص و پژوهش راوندی فدایی عبارت‌اند از: تاریخ معاصر ایران، روابط ایران-شوروی و ایران-روسیه، معماران دو ملیتی (همچون نیکلای مارکوف)، دانشگاه کمونیستی کارگران شرق (KUTV)، سرکوب‌های فراگیر استالینی و قربانیان ایرانی آن، روابط ایران-آمریکا، کوریدور شمال-جنوب، و امنیت قفقاز و آسیای مرکزی.

راوندی فدایی در کدام نهادها فعال است؟

راوندی فدایی در سه نهاد آکادمیک شاخص فعال است: انستیتوی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه (به‌عنوان پژوهشگر ارشد بخش مطالعات ایران، با تدریس زبان فارسی)، دانشگاه دولتی علوم انسانی روسیه (RGGU) (به‌عنوان استاد گروه مطالعات شرق معاصر)، و مرکز فرهنگ شرق (به‌عنوان مدیر). همچنین در باشگاه والدای ـ معتبرترین کلوب فکری-سیاسی فدراسیون روسیه ـ حضور پی‌گیر دارد.

دیدگاه راوندی فدایی درباره بازگشت سلطنت پهلوی چیست؟

در یکی از مواضع شاخص و پربازتاب خود، راوندی فدایی اعلام کرده است: «بازگشت سلطنت پهلوی به ایران عملاً غیرممکن است.» این موضع، در فضای فعالیت‌های متعدد رضا پهلوی در سال‌های اخیر، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های فارسی‌زبان داخل و خارج از کشور یافته است.

تحلیل راوندی فدایی از مجتبی خامنه‌ای چیست؟

در یکی از مواضع تحلیلی شاخص خود، راوندی فدایی مجتبی خامنه‌ای (پسر آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر ایران) را «شخصیتی پیچیده‌تر و حتی انقلابی‌تر از پدرش - مجاهد» توصیف کرد. این تحلیل، یکی از پربازتاب‌ترین ارزیابی‌های آکادمیک روسی از دینامیک قدرت در ایران معاصر بود.

راوندی فدایی درباره عملیات نظامی آمریکا علیه ایران چه می‌گوید؟

در یکی از تحلیل‌های راهبردی شاخص خود، راوندی فدایی اعلام کرده است: «عملیات زمینی علیه ایران خودکشی برای دولت ترامپ خواهد بود.» این موضع، نشانه‌ای از نگاه واقع‌گرایانه او به محدودیت‌های قدرت نظامی آمریکا در منطقه است. او همچنین هشدار داده که «توافق عجولانه با آمریکا به ضرر تهران خواهد بود.»

راوندی فدایی در چه رسانه‌هایی حضور دارد؟

راوندی فدایی به یکی از پر حضور‌ترین صدای روسی درباره ایران در رسانه‌های بین‌المللی شاخص بدل شده است؛ از جمله: باشگاه والدای (Valdai Discussion Club)، Izvestia (یکی از قدیمی‌ترین روزنامه‌های روسیه)، News.az (پایگاه خبری-تحلیلی شاخص آذربایجان)، IMESclub، Sputnik Iran، و خبرگزاری‌های ایرانی شامل ایرنا، مهر نیوز، خبرآنلاین، فرارو، و IQNA.

آیا لانا راوندی فدایی همچنان فعال است؟

بله، راوندی فدایی به‌طور پی‌گیر در سه عرصه فعالیت می‌کند: فعالیت آکادمیک (به‌عنوان پژوهشگر ارشد آکادمی علوم روسیه، استاد دانشگاه RGGU، و مدیر مرکز فرهنگ شرق)، انتشار آثار علمی (بیش از ۵۰ اثر تاکنون، با شاخص‌ترین اثر اخیر، کتاب «فتادگان در گردباد» در سال ۲۰۲۴)، و حضور تحلیلی-رسانه‌ای (در باشگاه والدای، رسانه‌های شاخص روسی و ایرانی). تحلیل‌های اخیر او درباره روابط ایران-آمریکا، سناریوهای جانشینی رهبری در ایران، و مسائل منطقه‌ای، به‌طور پیوسته در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب می‌یابد.

کمتر از یک دقیقه زمان بگذارید، ثبت‌نام کنید و نظرتان را زیر همین پست به اشتراک بگذارید.

پیام‌های توهین‌آمیز و یا حاوی دعوت به خشونت حذف خواهند شد.

ثبت نام

در ادامه بخوانید

داستان‌های بیشتری که شاید بخواهید بخوانید

باید خواند

پربازدیدهای عبدی مدیا