دکتر عطااله ابراهیمی دانشیار مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، پژوهشگر برجسته حوزه منابع طبیعی، آبخیزداری و اکولوژی مرتع با تمرکز ویژه بر منطقه زاگرس و استان چهارمحال و بختیاری است. او رئیس دومین همایش ملی منابع طبیعی و توسعه پایدار در زاگرس و از مطرحترین چهرههای علمی حوزه مدیریت مشارکتی و تضاد کنشگران اجتماعی در عرصههای منابع طبیعی محسوب میشود.
عطااله ابراهیمی کیست؟
دکتر عطااله ابراهیمی، دانشیار مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، یکی از پژوهشگران شاخص حوزههای منابع طبیعی، آبخیزداری، اکولوژی مرتع، و مدیریت مشارکتی منابع طبیعی در ایران معاصر است که با تمرکز ویژه بر منطقه زاگرس، استان چهارمحال و بختیاری، و مسائل کنشگران اجتماعی در عرصههای طبیعی، به یکی از مرجعهای آکادمیک گفتمان توسعه پایدار منابع طبیعی در غرب ایران بدل شده است. ابراهیمی، با کارنامهای متراکم از مقالات علمی-پژوهشی، ریاست همایشهای تخصصی شاخص (از جمله دومین همایش ملی منابع طبیعی و توسعه پایدار در زاگرس در سال ۱۳۹۸)، و حضور پربازتاب در گفتمان آکادمیک حوزه منابع طبیعی، در نقطه تلاقی علم اکولوژی، آبخیزداری، علوم اجتماعی منابع طبیعی، و مدیریت مشارکتی قرار گرفته است.
اهمیت دکتر عطااله ابراهیمی در سپهر علمی-تخصصی منابع طبیعی ایران از چند جهت قابل بررسی است. نخست، جایگاه آکادمیک شاخص او در دانشگاه شهرکرد ـ یکی از مهمترین دانشگاههای استان چهارمحال و بختیاری در غرب ایران، که در شمار قطبهای آموزشی منابع طبیعی منطقه زاگرس قرار میگیرد. دوم، تخصص متمرکز او در حوزه «مهندسی طبیعت» ـ رشتهای میانرشتهای که در آن، علوم مهندسی با علوم زیستی و اجتماعی در پیوند با مسائل منابع طبیعی تلفیق میشود. این تخصص، که در میان رشتههای آکادمیک ایران، نسبتاً نوظهور و در حال گسترش است، نشانهای از نگاه چندبعدی او به مسائل منابع طبیعی محسوب میشود. سوم، تمرکز ویژه او بر منطقه زاگرس ـ بهعنوان یکی از مهمترین قطبهای منابع طبیعی ایران، شامل جنگلهای بلوط، مراتع گسترده، و حوزههای آبخیز کلیدی ـ که در آثار متعدد او بازتاب یافته است. چهارم، چارچوب تحلیلی متمایز او در حوزه «تضاد کنشگران اجتماعی در عرصههای منابع طبیعی» ـ که در آن، مسأله منابع طبیعی نه بهعنوان یک پدیده صرفاً فنی-زیستمحیطی، بلکه بهعنوان عرصهای از کنشهای اجتماعی و اقتصادی تحلیل میشود. پنجم، تأکید پایدار او بر مشارکت مردمی در مدیریت پایدار منابع طبیعی ـ که در میزگرد تخصصی «طبیعت ایران» در سال ۱۴۰۳ بازتاب یافت و یکی از مهمترین مواضع نظری اوست.
زندگی و پیشینه
اطلاعات تفصیلی درباره تاریخ تولد، محل تولد، و پیشینه خانوادگی دکتر عطااله ابراهیمی در منابع رسانهای باز محدود است؛ ویژگیای که در میان اساتید دانشگاهی شاخههای فنی-تخصصی، که عمدتاً بر فعالیتهای آکادمیک-پژوهشی خود تمرکز دارند، نسبتاً معمول است. آنچه از مسیر حرفهای او روشن است، این که ابراهیمی در نسل میانی پژوهشگران منابع طبیعی ایران قرار میگیرد و در طول سالهای گذشته، در دانشگاه شهرکرد ـ یکی از قطبهای آکادمیک منطقه زاگرس ـ فعالیت پیگیر داشته است.
تحصیلات و پشتوانه آکادمیک
عنوان «دکتر» در شناسایی او در منابع رسمی، و رتبه «دانشیار» در ساختار آکادمیک ایران، نشاندهنده پشتوانه آکادمیک پیشرفته او در حوزههای منابع طبیعی، مهندسی طبیعت، یا حوزههای مشابه است. در نظام رتبهبندی آکادمیک ایران، رتبه «دانشیار» در شمار رتبههای میانی-بالای علمی قرار میگیرد و معیار آن، تولید پربار پژوهشی و مقالات علمی-پژوهشی است.
تخصص اصلی ابراهیمی در حوزههای زیر متمرکز شده است:
● مهندسی طبیعت (Nature Engineering)
● آبخیزداری (Watershed Management)
● اکولوژی مرتع
● مدیریت پایدار منابع طبیعی
● سنجش از دور (Remote Sensing) در منابع طبیعی
● مدیریت مشارکتی منابع طبیعی
● جامعهشناسی منابع طبیعی (تحلیل تضاد کنشگران اجتماعی)
● اکولوژی گیاهی
● مدلهای تصمیمگیری چندمعیاره (MCE)
دانشگاه شهرکرد و دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین
نقطه عطف کارنامه آکادمیک ابراهیمی، عضویت در هیئت علمی دانشگاه شهرکرد است. دانشگاه شهرکرد، که در شمار قدیمیترین و معتبرترین دانشگاههای استان چهارمحال و بختیاری قرار میگیرد، در حوزههای منابع طبیعی، کشاورزی، و دامپزشکی، یکی از قطبهای منطقهای محسوب میشود.
دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، که محل فعالیت ابراهیمی است، یکی از دانشکدههای تخصصی شاخص دانشگاههای منطقهای ایران در حوزه منابع طبیعی محسوب میشود. این دانشکده، که در آن، گرایشهای مختلف منابع طبیعی ـ از جمله مهندسی طبیعت، مرتعداری، آبخیزداری، علوم خاک، و علوم زمین ـ تدریس میشود، بهعنوان یکی از مهمترین مراکز تربیت متخصصان منابع طبیعی منطقه زاگرس قرار میگیرد.
تخصص شاخص: مهندسی طبیعت
ابراهیمی دانشیار مهندسی طبیعت است؛ رشتهای میانرشتهای که در ساختار آکادمیک ایران، در دو دهه گذشته بهعنوان یک رشته مستقل توسعه یافته است و در آن، اصول مهندسی، اکولوژی، علوم اجتماعی، و مدیریت منابع طبیعی در پیوند با یکدیگر تلفیق میشود. این تخصص، که در شمار رشتههای نوظهور آکادمیک ایران محسوب میشود، چارچوب فکری چندبعدی به دیدگاههای او بخشیده است.
ریاست دومین همایش ملی منابع طبیعی و توسعه پایدار در زاگرس (۱۳۹۸)
یکی از سمتهای شاخص آکادمیک ابراهیمی، ریاست دومین همایش ملی منابع طبیعی و توسعه پایدار در زاگرس در سال ۱۳۹۸ بود. این همایش، که در شمار همایشهای تخصصی شاخص حوزه منابع طبیعی منطقه زاگرس محسوب میشود، بهعنوان پلتفرمی برای ارائه پژوهشهای روز در این حوزه عمل میکند.
ریاست این همایش، که در آن، دهها پژوهشگر و متخصص منابع طبیعی از سراسر کشور حضور یافتند، نشانهای از جایگاه ابراهیمی در گفتمان آکادمیک منابع طبیعی منطقه زاگرس است.
آثار علمی-پژوهشی
دکتر عطااله ابراهیمی نویسنده دهها مقاله علمی-پژوهشی در نشریات شاخص داخلی و کنفرانسهای ملی است. مهمترین حوزههای پژوهشی او عبارتاند از:
مقالات شاخص در حوزه مدیریت مشارکتی منابع طبیعی
● «چگونگی مشارکت مردم در مدیریت پایدار منابع طبیعی» (در میزگرد تخصصی نشریه «طبیعت ایران»، ۱۴۰۳) ـ شاخصترین موضع تحلیلی او در یک سال اخیر
● «تحلیل تضاد کنشگران اجتماعی در عرصههای منابع طبیعی و تأثیرات آن بر جامعه روستایی (مورد مطالعه: شهرستان بروجن)» (فصلنامه پژوهشهای روستایی، ۱۳۹۶) ـ یکی از مقالات شاخص او در پیوند زدن میان مسائل اجتماعی-اقتصادی و منابع طبیعی
مقالات شاخص در حوزه عشایر و قلمرو کوچنشینان
● «واکاوی و تحلیل تغییرات مشخصههای اجتماعی اقتصادی عشایر استان خوزستان» (نشریه علمی مطالعات برنامهریزی قلمرو کوچنشینان، ۱۴۰۱) ـ مقاله شاخص درباره تحولات اجتماعی-اقتصادی عشایر
مقالات شاخص در حوزه آبخیزداری
● «لزوم نگرش جامع در اولویتبندی و انتخاب عملیات آبخیزداری: مطالعه موردی حوزه آبخیز وستگان در استان چهارمحال و بختیاری» (پنجمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، ۱۳۸۸)
● «بررسی تغییرات اراضی حوزه آبخیز کشکان پلدختر قبل و بعد از سیلاب با استفاده از دادههای سنجش از دور» (دومین همایش ملی منابع طبیعی و توسعه پایدار در زاگرس، ۱۳۹۸) ـ مرتبط با سیلاب شاخص ۱۳۹۸ که خسارتهای گستردهای در پلدختر لرستان به بار آورد
● «بررسی اثر تغییر کاربری اراضی بر هیدروگراف سیل رودخانه زایندهرود»
مقالات شاخص در حوزه اکولوژی مرتع
● «تأثیر شکلهای رویشی مختلف در برآورد تولید گیاهان به روش اندازهگیری مضاعف (مطالعه موردی: مرتع مرجن در استان چهارمحال و بختیاری)» (۱۳۹۸)
● «بکارگیری طبقهبندی شیء گرا در تهیه و تفکیک نقشه تیپهای گیاهی (منطقه موردی: مرتع مرجن در استان چهارمحال و بختیاری)» (۱۳۹۸)
● «بررسی تأثیر برخی از عوامل خاکی و محیطی موثر بر پراکنش تیپهای گیاهی مختلف در مراتع مرجن بروجن» (۱۳۹۸)
● «مکانیابی مناطق مناسب احیا گونه گیاهی Eurotio ceratoides در منطقه مرجن بروجن از طریق مدل تصمیمگیری MCE» (۱۳۹۸)
● «مقایسه روشهای فاصلهای اندازهگیری تراکم در الگوی پراکنش تصادفی شبیهسازی شده» (مجله تحقیقات مرتع و بیابان ایران، ۱۳۹۳)
این مجموعه مقالات، که در آن، مرتع مرجن در شهرستان بروجن استان چهارمحال و بختیاری بهعنوان یکی از موردهای مطالعاتی شاخص ابراهیمی شناخته میشود، نشانهای از تمرکز عمیق او بر اکولوژی مراتع منطقه زاگرس است.
دیدگاهها و مواضع تحلیلی
دکتر عطااله ابراهیمی در طول کارنامه فکری-پژوهشی خود، چارچوب فکری روشنی صورتبندی کرده است که در چند محور قابل پیگیری است.
تأکید بر مشارکت مردمی در مدیریت پایدار منابع طبیعی
محوریترین موضع نظری ابراهیمی، تأکید بر ضرورت مشارکت مردم در مدیریت پایدار منابع طبیعی است. در میزگرد تخصصی شاخص نشریه «طبیعت ایران» در سال ۱۴۰۳ که با حضور او برگزار شد، چگونگی مشارکت مردم در مدیریت پایدار منابع طبیعی بهعنوان محور اصلی بحث مطرح شد.
این موضع، که در ادبیات بینالمللی منابع طبیعی بهعنوان «حکمرانی مشارکتی منابع طبیعی» (Participatory Natural Resource Governance) شناخته میشود، در نقطه مقابل رویکردهای دستوری-متمرکز سنتی به مدیریت منابع طبیعی قرار میگیرد و در نگاه ابراهیمی، یکی از پیشنیازهای پایداری بلندمدت در این حوزه است.
تحلیل تضاد کنشگران اجتماعی
ویژگی متمایز چارچوب تحلیلی ابراهیمی، پیوند زدن میان مسائل اجتماعی-اقتصادی و مسائل منابع طبیعی است. در مقاله شاخص خود درباره «تحلیل تضاد کنشگران اجتماعی در عرصههای منابع طبیعی» (با مطالعه موردی شهرستان بروجن)، ابراهیمی به این نکته پرداخته که چگونه «تضاد میان کنشگران اجتماعی مختلف ـ از کشاورزان، دامداران، نهادهای دولتی، تا فعالان محیط زیستی ـ بر مدیریت منابع طبیعی و در نهایت بر جامعه روستایی تأثیر میگذارد.»
این چارچوب، که در آن، مسأله منابع طبیعی بهعنوان عرصهای از کنشهای اجتماعی تحلیل میشود، نشانهای از نگاه میانرشتهای او به این حوزه است.
تأکید بر نگرش جامع به آبخیزداری
در یکی از مواضع نظری شاخص خود، ابراهیمی بر «لزوم نگرش جامع در اولویتبندی و انتخاب عملیات آبخیزداری» تأکید کرده است. در نگاه او، عملیات آبخیزداری نباید بهصورت پراکنده و بدون چارچوب نظری منسجم اجرا شود؛ بلکه باید با نگاهی جامع و سیستمی ـ که در آن، تمامی ابعاد فنی، اجتماعی، اقتصادی، و زیستمحیطی در نظر گرفته میشوند ـ صورت گیرد.
تأکید بر استفاده از فناوریهای نوین
ابراهیمی در پژوهشهای متعدد خود، بر استفاده از فناوریهای نوین در منابع طبیعی ـ از جمله سنجش از دور (Remote Sensing)، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، طبقهبندی شیء گرا، و مدلهای تصمیمگیری چندمعیاره (MCE) ـ تأکید کرده است. این رویکرد، که در آن، فناوریهای روز در خدمت تحلیل پدیدههای پیچیده منابع طبیعی قرار میگیرد، یکی از وجوه قابل توجه چارچوب پژوهشی اوست.
حساسیت به سیلابهای منطقه زاگرس
در یکی از پژوهشهای شاخص خود، ابراهیمی به بررسی تغییرات اراضی حوزه آبخیز کشکان پلدختر قبل و بعد از سیلاب پرداخته است. این پژوهش، که در فضای پس از سیلاب گسترده فروردین ۱۳۹۸ ـ که در آن، شهر پلدختر استان لرستان و دیگر مناطق غرب ایران دچار خسارتهای جدی شد ـ انجام گرفت، نشانهای از حساسیت او به مسائل روز منطقه زاگرس است.
تمرکز بر مسائل عشایری
در شمار وجوه شاخص پژوهشهای ابراهیمی، توجه ویژه به مسائل اجتماعی-اقتصادی عشایر ـ بهویژه عشایر استان خوزستان ـ است. در مقاله شاخص خود درباره «واکاوی و تحلیل تغییرات مشخصههای اجتماعی اقتصادی عشایر استان خوزستان»، ابراهیمی به تحولات اجتماعی-اقتصادی این قشر در دهههای اخیر پرداخت و چارچوبی برای فهم تغییرات ساختاری آن ارائه کرد.
این تمرکز، که در آن، مسأله عشایر در پیوند با مدیریت منابع طبیعی تحلیل میشود، یکی از وجوه قابل توجه چارچوب پژوهشی او محسوب میشود.
ببینید: بحران آب و منابع طبیعی گفتگوی محمد درویش کنشگر محیط زیست و عطاالله ابراهیمی رییس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
ارتباط با چهرهها و جریانها
دکتر عطااله ابراهیمی در شبکهای از پیوندهای آکادمیک با چهرههای شاخص حوزه منابع طبیعی ایران قرار دارد. در سطح آکادمیک، رابطه او با همکاران دانشگاه شهرکرد و پژوهشگران دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، شبکه نزدیک حرفهای او را تشکیل میدهد.
در سطح ملی، رابطه او با شبکه پژوهشگران منابع طبیعی منطقه زاگرس و چهرههای شاخص حوزه آبخیزداری و مرتعداری ایران، شبکه گفتمانی او را شکل میدهد.
در سطح نهادی، رابطه او با نشریه «طبیعت ایران» (که محل انتشار میزگرد تخصصی شاخص او در ۱۴۰۳ بود)، مجله تحقیقات مرتع و بیابان ایران، فصلنامه پژوهشهای روستایی، و نشریه علمی مطالعات برنامهریزی قلمرو کوچنشینان از پیوندهای رسانهای-علمی او محسوب میشود.
بشنوید | بحران آب و منابع طبیعی گفتگوی محمد درویش کنشگر محیط زیست و عطاالله ابراهیمی رییس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
جمعبندی
دکتر عطااله ابراهیمی، یکی از شاخصترین چهرههای آکادمیک حوزه منابع طبیعی منطقه زاگرس در ایران معاصر است که با ترکیبی منحصربهفرد از پشتوانه آکادمیک تخصصی (بهعنوان دانشیار مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد)، تمرکز موضوعی متمایز بر منطقه زاگرس و چهارمحال و بختیاری، رویکرد میانرشتهای به مسائل منابع طبیعی، تولید پربار پژوهشی (با دهها مقاله شاخص در نشریات داخلی و حضور در همایشهای شاخص ملی)، ریاست دومین همایش ملی منابع طبیعی و توسعه پایدار در زاگرس (۱۳۹۸)، و چارچوب فکری متمایز در پیوند زدن میان مسائل اجتماعی-اقتصادی و منابع طبیعی، جایگاهی متمایز در ساختار آکادمیک منابع طبیعی غرب ایران اشغال کرده است.
ویژگی متمایز ابراهیمی، در سطح اول، رویکرد میانرشتهای او به مسائل منابع طبیعی است؛ ویژگیای که در آن، مسأله منابع طبیعی نه بهعنوان یک پدیده صرفاً فنی-زیستمحیطی، بلکه بهعنوان عرصهای از کنشهای اجتماعی، اقتصادی، و فرهنگی تحلیل میشود. این رویکرد، که در پژوهش شاخص او درباره «تحلیل تضاد کنشگران اجتماعی در عرصههای منابع طبیعی» و موضعگیری در میزگرد تخصصی «طبیعت ایران» درباره «مشارکت مردم در مدیریت پایدار منابع طبیعی» بازتاب یافته، یکی از وجوه قابل توجه چارچوب فکری اوست. در سطح دوم، تمرکز موضوعی متمایز او بر منطقه زاگرس و چهارمحال و بختیاری ـ بهعنوان یکی از مهمترین قطبهای منابع طبیعی ایران ـ که در آن، مرتع مرجن بروجن، حوزه آبخیز وستگان، و رودخانه زایندهرود بهعنوان موردهای مطالعاتی شاخص شناخته میشوند، یکی از وجوه متمایز کارنامه پژوهشی او محسوب میشود.
از منظر تحلیلی، جایگاه ابراهیمی، نمونهای از پدیده «پژوهشگر منطقهای-تخصصی منابع طبیعی» در ایران معاصر است؛ پدیدهای که در آن، یک متخصص با تمرکز ویژه بر یک منطقه جغرافیایی-اکولوژیکی شاخص (در این مورد، منطقه زاگرس و چهارمحال و بختیاری)، در طول دههها فعالیت آکادمیک، به یکی از مرجعهای پایدار در آن حوزه بدل میشود. این الگو، که در میان پژوهشگران منابع طبیعی ایران معاصر نمونههای دیگری نیز دارد، در ابراهیمی با ویژگی پیوند زدن میان رویکرد فنی-اکولوژیکی و رویکرد اجتماعی-مشارکتی، بازتاب ویژهای یافته است.
آنچه از منظر امروز روشن است، این که موضوعاتی که ابراهیمی در پژوهشهای خود به آنها پرداخته ـ از مشارکت مردمی در مدیریت پایدار منابع طبیعی، تضاد کنشگران اجتماعی در عرصههای منابع طبیعی، نگرش جامع به آبخیزداری، تحلیل تغییرات اراضی پس از سیلاب، اکولوژی مراتع منطقه زاگرس، و مسائل اجتماعی-اقتصادی عشایر ـ از پایدارترین موضوعات بحث در گفتمان توسعه پایدار منابع طبیعی ایران معاصر باقی ماندهاند. در شرایطی که ایران در یکی از پر تنشترین دورههای بحران منابع طبیعی تاریخ خود قرار دارد ـ بهویژه با تشدید تخریب جنگلهای زاگرس، چالشهای فزاینده مراتع، و بحران آب در حوزه آبخیز زایندهرود ـ صدای آکادمیک ابراهیمی، با ترکیب تخصص فنی-علمی و رویکرد میانرشتهای، یکی از مرجعهای گفتوگوی تخصصی این حوزه در دانشگاههای منطقهای ایران محسوب میشود.
سوالات متداول
عطااله ابراهیمی کیست؟
دکتر عطااله ابراهیمی، دانشیار مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد و یکی از پژوهشگران شاخص حوزههای منابع طبیعی، آبخیزداری، اکولوژی مرتع، و مدیریت مشارکتی منابع طبیعی در ایران معاصر است. او با تمرکز ویژه بر منطقه زاگرس و استان چهارمحال و بختیاری، به یکی از مرجعهای آکادمیک گفتمان توسعه پایدار منابع طبیعی در غرب ایران بدل شده است.
تخصص آکادمیک عطااله ابراهیمی چیست؟
ابراهیمی دانشیار مهندسی طبیعت است؛ رشتهای میانرشتهای که در آن، اصول مهندسی با علوم زیستی و اجتماعی در پیوند با مسائل منابع طبیعی تلفیق میشود. حوزههای تخصصی فرعی او شامل: آبخیزداری، اکولوژی مرتع، مدیریت پایدار منابع طبیعی، سنجش از دور، مدیریت مشارکتی، جامعهشناسی منابع طبیعی، و مدلهای تصمیمگیری چندمعیاره (MCE) میشود.
مهمترین آثار علمی عطااله ابراهیمی چیست؟
از مهمترین آثار ابراهیمی میتوان به این مقالات اشاره کرد: «چگونگی مشارکت مردم در مدیریت پایدار منابع طبیعی» (میزگرد تخصصی نشریه «طبیعت ایران»، ۱۴۰۳)، «تحلیل تضاد کنشگران اجتماعی در عرصههای منابع طبیعی» (شهرستان بروجن، فصلنامه پژوهشهای روستایی، ۱۳۹۶)، «واکاوی و تحلیل تغییرات مشخصههای اجتماعی اقتصادی عشایر استان خوزستان» (۱۴۰۱)، «بررسی تغییرات اراضی حوزه آبخیز کشکان پلدختر قبل و بعد از سیلاب» (۱۳۹۸)، و «لزوم نگرش جامع در اولویتبندی و انتخاب عملیات آبخیزداری» (حوزه آبخیز وستگان، ۱۳۸۸).
دانشگاه شهرکرد چیست؟
دانشگاه شهرکرد، یکی از قدیمیترین و معتبرترین دانشگاههای استان چهارمحال و بختیاری در غرب ایران است که در حوزههای منابع طبیعی، کشاورزی، و دامپزشکی، یکی از قطبهای منطقهای محسوب میشود. دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین این دانشگاه، که محل فعالیت ابراهیمی است، یکی از مهمترین مراکز تربیت متخصصان منابع طبیعی منطقه زاگرس قرار میگیرد.
سمتهای شاخص عطااله ابراهیمی چه بوده است؟
از سمتهای شاخص ابراهیمی میتوان به این موارد اشاره کرد: دانشیار مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، و رئیس دومین همایش ملی منابع طبیعی و توسعه پایدار در زاگرس (۱۳۹۸).
دیدگاه ابراهیمی درباره مشارکت مردمی چیست؟
محوریترین موضع نظری ابراهیمی، تأکید بر ضرورت مشارکت مردم در مدیریت پایدار منابع طبیعی است. این موضع، که در میزگرد تخصصی «طبیعت ایران» در سال ۱۴۰۳ بازتاب گستردهای یافت، در نقطه مقابل رویکردهای دستوری-متمرکز سنتی به مدیریت منابع طبیعی قرار میگیرد و یکی از پیشنیازهای پایداری بلندمدت در این حوزه است.
چارچوب «تضاد کنشگران اجتماعی» در نگاه ابراهیمی چیست؟
در مقاله شاخص خود درباره «تحلیل تضاد کنشگران اجتماعی در عرصههای منابع طبیعی» (با مطالعه موردی شهرستان بروجن، ۱۳۹۶)، ابراهیمی به این نکته پرداخته که چگونه تضاد میان کنشگران اجتماعی مختلف ـ از کشاورزان، دامداران، نهادهای دولتی، تا فعالان محیط زیستی ـ بر مدیریت منابع طبیعی و جامعه روستایی تأثیر میگذارد. این چارچوب، نشانهای از نگاه میانرشتهای او به حوزه منابع طبیعی است.
تمرکز جغرافیایی پژوهشهای ابراهیمی چیست؟
ابراهیمی تمرکز موضوعی متمایز خود را بر منطقه زاگرس قرار داده است. موردهای مطالعاتی شاخص او شامل: مرتع مرجن در شهرستان بروجن استان چهارمحال و بختیاری، حوزه آبخیز وستگان (چهارمحال و بختیاری)، حوزه آبخیز کشکان پلدختر (لرستان)، رودخانه زایندهرود، و عشایر استان خوزستان میشود.
رویکرد روششناختی ابراهیمی در پژوهش چیست؟
ابراهیمی در پژوهشهای متعدد خود، بر استفاده از فناوریهای نوین ـ از جمله سنجش از دور (Remote Sensing)، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، طبقهبندی شیء گرا، و مدلهای تصمیمگیری چندمعیاره (MCE) ـ تأکید کرده است. این رویکرد، که در آن، فناوریهای روز در خدمت تحلیل پدیدههای پیچیده منابع طبیعی قرار میگیرد، یکی از وجوه قابل توجه چارچوب پژوهشی اوست.
آیا عطااله ابراهیمی همچنان فعال است؟
بله، دکتر عطااله ابراهیمی بهعنوان دانشیار مهندسی طبیعت دانشگاه شهرکرد، در فعالیتهای آکادمیک ـ شامل تدریس، پژوهش، و راهنمایی پایاننامههای دانشجویی ـ همچنان فعال است. مهمترین موضعگیری اخیر او در میزگرد تخصصی نشریه «طبیعت ایران» در سال ۱۴۰۳ درباره «چگونگی مشارکت مردم در مدیریت پایدار منابع طبیعی»، نشانهای از نقشآفرینی پایدار او در گفتمان منابع طبیعی ایران معاصر محسوب میشود.


کمتر از یک دقیقه زمان بگذارید، ثبتنام کنید و نظرتان را زیر همین پست به اشتراک بگذارید.
پیامهای توهینآمیز و یا حاوی دعوت به خشونت حذف خواهند شد.
ثبت نام